ТАҒЙИРИ ИҚЛИМ. Дар Арктика ба зудӣ ба ҷои барф борон меборад — чизе, ки қаблан Президенти Тоҷикистон дар бораи он ҳушдор дода буданд

Декабрь 2, 2021 12:38

ДУШАНБЕ, 02.12.2021 /АМИТ «Ховар»/. Дар Арктика боронҳо ҷои бориши барфро мегиранд, ки инро даҳсолаҳо пештар иқлимшиносон пешбинӣ карда буданд, ба чунин  хулоса омадаанд гурӯҳи байналмилалии олимон дар асоси моделҳои такмилёфта. Ба иттилои АМИТ «Ховар», натиҷаҳои тадқиқот дар мақолае, ки дар маҷаллаи “Nature Communication” нашр гардидааст, оварда шудааст.

Минтақаи Арктика нисбат ба дигар қисматҳои сайёра хеле тезтар гарм мешавад, ки дар натиҷа яхҳои баҳрӣ об мешаванд, ҳаворо буғи об зер мекунад ва он эҳтимол ба афзоиши назарраси бориш оварда расонад. Акнун олимон бар он назаранд, ки агар суръати хозираи партовҳои газҳои карбон  давом кунад, гузариш аз ҳаҷми солонаи бориши барф ба бориши зиёд як ё ду даҳсола пештар ба амал меояд.  Аз сӯйи дигар, агар имкони расидан ба ҳадафи Созишномаи Париж ва 1,5 дараҷа болоравии ҳарорати ҷаҳонро  аз сатҳи пеш аз саноатӣ нигоҳ доштан имконпазир бошад, пас паҳншавии барф дар болои бориш дар Арктика идома хоҳад ёфт. Аммо, агар сенарияи бадтарин амалӣ шавад, он ҳам ба экосистемаҳои қутбӣ ва ҳам ба арзҳои ҷанубӣ таъсири фалокатовар хоҳад дошт. Ҳамин тариқ, кам шудани қабати барф ба инъикоси гармии Офтоб ва рӯшноӣ аз сатҳи Замин таъсир расонида, ба гармшавӣ мусоидат мекунад.

Тавре  АМИТ «Ховар» қаблан хабар дода буд, Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон моҳи марти соли 2021 зимни суханронӣ дар ҷаласаи онлайни Маҷмаи умумии СММ бахшида ба Ҳадафи шашуми рушди устувор дар ин бора ҳушдор дода буданд. “Имрӯз мо обшавии босуръати яхро дар Арктика, Антарктида ва Гренландия мушоҳида мекунем. Дар пиряхҳои замин низ тағйироти ҷиддӣ ба вуқӯъ мепайвандад», — гуфтанд Сарвари давлати Тоҷикистон ва гармшавии глобалиро сабаби тағйирёбии иқлим унвон карданд. Сарвари Тоҷикистон аз кӯҳҳои Помир мисол оварданд, ки суръати обшавии қуллаи пирях дар як сол 16 метрро ташкил медиҳад.

«Обшавии калонтарин пиряхи наздисоҳилӣ — пиряхи Федченко дар Тоҷикистон, ки дарозиаш беш аз 75 километрро ташкил медиҳад, мисоли барҷастаи ин аст», — таъкид намуданд Президенти Тоҷикистон. Тадқиқот нишон медиҳад, ки танҳо давоми 70—80 соли охир пиряхи Федченко бештар аз як километр коҳиш ёфта,  масоҳаташ то 44 километри мураббаъ кам шудааст.

Эмомалӣ Раҳмон зикр намуданд, ки пиряхҳо манбаи асосии оби тоза мебошанд. «Обшавии босуръати пиряхҳо, инчунин афзоиши истеъмоли об, ки бо афзоиши аҳолӣ ва рушди иқтисодӣ алоқаманд аст, ба ҳаёт ва некӯаҳволии садҳо миллион нафар таҳдид мекунад», — гуфтанд Сарвари Тоҷикистон.

Дар робита ба ин, Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон пешниҳод намуданд, ки соли 2025 Соли байналмилалии ҳифзи пиряхҳо эълон карда шавад.

АКС аз World Meteorological Organization/

Декабрь 2, 2021 12:38

Хабарҳои дигари ин бахш

Туҳфаҳои идонаи Пешвои миллат ба 36 нафар хонандагони Мактаб-интернати ноҳияи Лахш тақдим гардиданд
Дар шаҳрҳои Хуҷанд, Истиқлол, Бӯстон ва Гулистони вилояти Суғд ярмарка-фурӯши маҳсулоти кишоварзӣ оғоз гардид
Ба Маркази вилоятии ҳимояи аҳолӣ аз бемории сили №2 ва Маркази вилоятии равонпизишкии шаҳри Кӯлоб кумак расонида шуд
Оилаи соҳибкорон Сатторовҳо ба хонандагони ятиму маъюб ва ниёзманди Литсейи касбӣ-техникии Ҳисор кумак намуданд
Ба Маркази дастгирии оила ва кӯдаки №2 таҷҳизоти маишӣ тақдим гардид
Дастаҳои ноҳияҳои Ашту Файзобод ва шаҳри Кӯлоб ғолибони Мусобиқаи ҷумҳуриявӣ оид ба волейбол шуданд
ОБУ ҲАВО: Имрӯз дар Тоҷикистон ҳавои камабри бебориш дар назар аст
Хадамоти зиддиинҳисорӣ ба хона-интернат ва қисми ҳарбии ноҳияи Шаҳристон туҳфаҳои идона тақдим намуд
Дар чорроҳаи назди Оромгоҳи Мир Сайид Алии Ҳамадонии шаҳри Кӯлоб чароғаки роҳнамо насб гардид
ОБУ ҲАВО: Имрӯз дар шаҳри Душанбе ҳаво рӯзона 8+10 дараҷа гарм мешавад
Кумитаи давлатии идораи замин ва геодезӣ ба қисми ҳарбии ноҳияи Шамсиддини Шоҳин туҳфаҳои солинавӣ ва маводи озуқаворӣ расонид
Ҷамолиддин Абдуллозода: Донишу таҷрибаи хешро баҳри иҷрои босифат ва саривақтии дастуру ҳидоятҳои дар Паёми навбатии Президенти мамлакат дарҷ гардида, равона месозем