Дар Душанбе бо мақсади рушди ҳамкорӣ дар самти илмҳои яхшиносӣ вохӯрӣ баргузор гардид

ДУШАНБЕ, 10.07.2025 /АМИТ «Ховар»/. 10 июл бо мақсади ба роҳ мондани ҳамкорӣ дар самти илмҳои яхшиносӣ (криосфера) президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Қобилҷон Хушвахтзода бо сафирони ҷумҳуриҳои Фаронса, Ҷопон ва Шветсария дар Ҷумҳурии Тоҷикистон вохӯрӣ намуд. Дар ин хусус ба АМИТ «Ховар» аз Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон хабар доданд.

Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Қобилҷон Хушвахтзода иброз дошт, ки ҳифзи пиряхҳо яке аз ҳадафҳои асосии ташаббусҳои байналмилалии илмӣ ба шумор меравад, ки ба муҳофизати хотираи иқлим ва муҳити зисти сайёра равона шудааст.

Таъкид гардид, ки соли 2023 дар ҳамоиши «One Planet-One Summit» дар шаҳри Париж Президенти Фаронса Эммануэл Макрон ташаббуси «Ісе Метогу»-ро ҳамчун унсури калидии даҳсолаи криосфера тавсиф намуд. Ин иқдом 13 августи соли 2024, зимни баргузории Иҷлосияи 78-уми Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид қатъномаи наве таҳти унвони «Даҳсолаи амал барои илмҳои криосфера, солҳои 2025-2034» бо иттифоқи оро қабул гардид.

Ин даҳсола ташаббуси 6-уми ҷаҳонии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон буда, аз ҷониби Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҳамкорӣ бо Ҷумҳурии Фаронса пешбарӣ гардидааст. Қабули чунин ташаббуси муҳим дар шароити ҳозираи тағйирёбии иқлим, ки таъсири аз ҳама бештари он ба пиряхҳо мерасад, муҳим ва саривақтӣ буда, ҷомеаи ҷаҳонро ба пажуҳиши амиқи илмии пиряхҳо даъват менамояд.

Дар ин замина ҳадафи ин лоиҳа ҷамъоварӣ ва нигоҳдории кернҳои ях аз 20 пиряхи зери хатари обшавӣ бо мақсади таъсиси як бойгонии яхӣ дар Антарктида мебошад. Ин бойгонӣ дар пойгоҳи ягонаи байналмилалии «Конкордия» воқеъ буда, аз ҷониби Фаронса ва Италия дар як қисми ҳамвору баландкӯҳи Антарктида идора мешавад. Инчунин имкони нигоҳдории доимии намунаҳоро дар ҳарорати 50°С фароҳам меоварад.

Инчунин иттилоъ дода шуд, ки барои идомаи ҷамъоварии ин намунаҳо, гурӯҳи байналмилалии олимон бо номи «Рamir Project» мақсад дорад моҳи сентябри соли равон дар «Парки миллии Помир» корҳои саҳроӣ анҷом диҳанд. Ҷойи интихобшуда кӯҳи Кон-Чуқурбошии ноҳия Мурғоб мебошад.

Гурӯҳи байналмилалии олимон дар ин кӯҳ гирифтани ду керни яхии 100-метра ба нақша гирифтаанд. Яке аз ин намунаҳо барои нигоҳдории дарозмуддат ба Антарктида интиқол дода мешавад.

Дар охир ҷонибҳо барои таҳким бахшидани ҳамкорӣ дар ин самт ва барои ба натиҷаҳои назаррас ноил гардидан изҳори қаноатмандӣ намуданд.

АКС: Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон