Китоби «Аз забони ориёӣ то забони тоҷикӣ» ба нашр расид
ДУШАНБЕ, 28.07.2026 /АМИТ «Ховар»/. Дар остонаи таҷлили ҷашни бошукуҳи 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон китоби нави узви вобастаи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Ҳасани Султон бо номи «Аз забони ориёӣ то забони тоҷикӣ» тавассути Муассисаи нашриявии «Дониш» ба табъ расид. Дар ин хусус ба АМИТ «Ховар» муаллифи китоб хабар дод.
Дар китоб таъкид шудааст, ки дар бузургтарин катибаи аҳди бостон – Катибаи Бесутун ва катибаи давраи миёна – Работак аз забони пешинаи мо – забони ориёӣ ёд шудааст. Ниёгони шарафманди ориёии мо бо таваҷҷуҳ ба ҳампайвандии забон ва мардум на танҳо қавми худ, балки забонашонро низ аз рӯзгори қадим ориёӣ ном бурдаанд. Баъдан дар дарозои таърих забони модарии мо бо номҳои порсӣ (форсӣ), порсии дарӣ (форсии дарӣ), дарӣ ва тоҷикӣ шуҳрат пайдо кард.
Бино бар ин, бо камоли итминон метавон гуфт, ки вожаи «ориёӣ» ба забону миллати мо пайванди азалӣ ва ногусастанӣ дорад ва забони модарии мо аз бомдоди таърих то ба имрӯз, яъне дар муддати ҳазорон сол аз забони ориёӣ то забони тоҷикӣ роҳи пурпечутоби такмилу такомул паймудааст.
Бо ташаббуси Пешвои миллат Соли бузургдошти тамаддуни ориёӣ эълон гардидани соли 2006 дар Тоҷикистон ва ба сифати идомаи мантиқии ҳамин иқдом дастури дар шаҳри Душанбе бунёд намудани «Конуни тамаддуни ориёӣ» ва «Маркази байналмилалии Наврӯз», ки дар Паёми навбатии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон 16 декабри соли 2025 пешниҳод гардид, ба гузаштаи пурифтихор ва асолати ориёии мо вобастагии амиқ дорад.
Дар фаслҳои ҷудогонаи китоби мавриди назар масъалаҳои марбут ба дигар номҳои забони модарӣ аз оғози ташаккул то ба имрӯз, аз ҷумла забони хусравӣ, ки муродифи вожаи дарӣ мебошад, доманаи густариши забони мо давоми таърих, бархе вижагиҳои луғавию овоии он, фарҳангнигории тоҷикӣ, нақши шахсиятҳои таърихӣ, аз ҷумла Устод Айнӣ, Бобоҷон Ғафуров, Муҳаммад Осимӣ, Сотим Улуғзода, Муҳаммадҷони Шакурӣ, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар робита ба пешрафту шукуфоии забони тоҷикӣ мавриди баррасӣ қарор гирифтаанд.
АКС аз муаллиф
Раиси шаҳри Шероз ёдгории таърихию фарҳангии «Қалъаи Ҳисор»-ро тамошо намуд
Дар Душанбе Рӯзи фарҳанги ноҳияи Рӯшон баргузор гардид
Дар Душанбе 49 номгӯй адабиёти тозанашри кӯдакона рӯнамоӣ гардид
Дар пойтахти Тоҷикистон Рӯзи фарҳанги ноҳияи Ванҷ доир шуд
Рӯзи фарҳанги ноҳияи Шуғнон бо шукуҳу шаҳомати хос баргузор шуд
Оид ба бостоншиносӣ ва нақши он дар ҳифзи мероси таърихию фарҳангӣ ҳамоиш доир шуд
15 АВГУСТ–РӮЗИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ БОСТОНШИНОСӢ. Зиёда аз 70 фоизи мероси таърихию фарҳангии Тоҷикистонро ёдгориҳои бостонӣ ташкил медиҳанд
Тоҷикистон мизбони Бозиҳои XX Делфии ҷавонони давлатҳои аъзои ИДМ мегардад
Раиси шаҳри Шероз дар Осорхонаи миллии Тоҷикистон бо таъриху тамаддуни тоҷикон шинос гардид
ТАМАДДУНИ ТОҶИКОН. Аз ёдгории таърихии «Сайёд» муҳри шоҳии марбут ба аҳди Кӯшониён дарёфт гардид
Таҳти унвони «Эмомалӣ Раҳмон: абармарди сиёсат, ҳақиқатнигори таърих, ҳувиятофари миллат» конференсияи байналмилалӣ доир шуд
Дар Душанбе рӯзҳои фарҳанги вилояти Суғд, ноҳияҳои Ванҷ, Шуғнон ва Рӯшон баргузор мегарданд
