ЧАНД ШИРКАТ ВОРИДКУНАНДАИ СӮЗИШВОРИСТ 40 Ё 4?

Душанбе, 16 апрел. (АМИТ «Ховар», Лаззат Диловарзод).- Омили дар сурати кам гаштани талабот, паст нашудани нарх ва боло рафтани қимати сӯзишвориро коршиносон ба фаъолияти ширкатҳои «олигополистӣ» дар ҶТ медонанд. Ба гуфти коршиносон, ширкатҳое, ки бозори Тоҷикистонро бо сӯзишворӣ таъмин мекунанд аз  5 – то зиёд нестанд. Аз ҷумла, ширкати «Зарубежнефт», «Нури Дилшод», «Тоҷирон», «Умед  — 88» ва «Газпромнефти Тоҷикистон» аз ширкатҳое мебошанд, ки ҷумҳуриро бо сӯзишворӣ таъмин мекунанд. Дар баробари ин, боз 40 ширкати  дигар низ расмӣ ба қайд гирифта шудаанд, ки ба воридоти сӯзишворӣ машғуланд. Агар ҳамаи ин ширкатҳо дар асоси рақобати солим амал мекарданд, ба ҳеҷ ваҷҳ нархи сӯзишворӣ боло намерафт. Ба гуфти коршиносони иқтисодӣ, ҳамаи ин ширкатҳо ба панҷ ашхоси ҳуқуқӣ   тааллуқ доранд ва онҳо нархро дар бозор муайян мекунанд. Онҳое, ки мегӯянд  беқурбшавии сомонӣ дар муқобили доллари амрикоӣ ба боло рафтани нархи сӯзишворӣ ва дигар маҳсулот сабаб шудааст, ҳақ нестанд, зеро беқурбшавии сомонӣ бо роҳи сунъӣ ба амал омадааст, ва гарна чаро дар давоми 1,5 соли охир арзиши рубли русӣ бо доллари амрикоӣ аз 29 рублу  30 копек  боло нарафтааст. Саволи матраҳ он аст, ки сомонӣ бо чӣ қиёс карда шуд, ки дар давоми як сол (207 -2008) аз 288 ба 438 сомонӣ боло рафт. Магар ин ба фоидаи худи  бонкҳою зарари мардум ҳисоб карда нашудааст? Магар қурби сомонӣ аз рубли русӣ болотар нест?  Дар давоми 4 – 5 соли охир 1рубл баробари 12 — 14 дирами тоҷикӣ боқӣ мондааст, яъне сомонӣ дар муқоиса бо рубли русӣ  ҳамагӣ дар ин муддат  0,2 дирам беқурб шудааст ва воридоти маҳсулот аз Федератсияи Русия ба Тоҷикистон на бо доллар, балки  тавассути рубли русӣ ҳисобӣ  мешавад. Пас сабаби боло рафтани нархҳои молу маҳсулотро дар Тоҷикистон  чист?