Мубодилаи башардӯстона байни Чин ва давлатҳои Осиёи Марказӣ натиҷа дод

ДУШАНБЕ, 16.05.2023 /АМИТ «Ховар»/. Бо шарофати пешрафти сохтмони «Камарбанд ва роҳ» табодули башардӯстона ва ҳамкорӣ байни Чин ва кишварҳои Осиёи Марказӣ торафт зичтар ва самараноктар гардид. Тавре АМИТ «Ховар» иттилоъ медиҳад, дар ин хусус «Жэнминжибао» навиштааст.

Чин ва давлатҳои Осиёи Марказӣ бо талошҳои муштарак иншооти мероси таърихию фарҳангиро ҳифз мекунанд.

Аз соли 2012 инҷониб экспедитсияи муштараки археологӣ, ки аз  бостоншиносони чинӣ ва узбекистонӣ иборат буд, ҳашт ҳафриёти бостоншиносии шаҳри бостонии Мингтеппаи Узбекистонро анҷом дода, якчанд бозёфти муҳим ба даст овардааст; моҳи июни соли 2014 «Роҳи абрешим: шабакаи масири долони Чанъан -Тян -Шин» ба феҳристи мероси умумиҷаҳонии ЮНЕСКО ворид карда шуд, ки аз ҷониби Чин, Қазоқистон ва Қирғизистон якҷоя пешниҳод шудааст; аз соли 2019 таҳти роҳбарии идораи миллии мероси фарҳангии Чин Шӯрои байналмилалии ҳифзи ёдгориҳо ва ҷойҳои тамошобоби шаҳри Сиан /ИКОМОС/ ба Қазоқистон, Қирғизистон, Тоҷикистон ва Узбекистон дастури техникӣ оид ба дархост барои дохил шудан ба рӯйхати ЮНЕСКО —  иншооти «Роҳи Абрешим: Гузаргоҳи Фарғона — Сирдарё» — ро пешниҳод мекунад. Дар тӯли зиёда аз 10 сол Чин ва кишварҳои Осиёи Марказӣ дар ҳифзи мероси фарҳангӣ натиҷаҳои судманд ба даст оварданд.

Охири соли гузашта дар Осиёи Марказӣ дар шаҳри Душанбе- пойтахти Тоҷикистон нахустин коргоҳи Лу Бан ифтитоҳ шуд. Ходими пешбари илмии Институти омӯзиши кишварҳои Осиё ва Аврупои Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Абдуғанӣ Мамадазимов баён дошт, ки мардуми Тоҷикистон аз кушода шудани коргоҳи Лу Бан хеле хуш истиқбол мекунанд. Ӯ изҳори итминон кард, ки пас аз хатми даврҳои касбӣ дар ин коргоҳ ҷавонон имконияти бештари мансабӣ ба даст меоранд.

Моҳи сентябри соли гузашта дар шаҳри Сиан Анҷумани дӯстии халқҳои Чин ва Осиёи Марказӣ ба таври онлайн ва офлайн баргузор шуд, ки мавзуи аслии он «Идомаи дӯстии анъанавӣ ва таъмиқи ҳамкории мардумӣ» буд. Дар ҷараёни Анҷуман оид ба ифтитоҳи «Маркази тибби анъанавии Чин ва Қазоқистон», «Маркази ҳамкории кишоварзии Чин ва Осиёи Марказӣ» ва «Боғи ҳамгироишудаи намоишии илм ва технологияи кишоварзии Чин ва Осиёи Марказӣ» эълон карда шуд. «Барномаи таълим ва таҳсили иловагӣ» ва «Барномаи мубориза бо камбизоатӣ ва рушди кишоварзӣ» низ расман оғоз гардид.

Олимзан —  шарқшинос, доктори илмҳои таърих аз Қазоқистон Клара Ҳафизова ба хабарнигор иттилоъ дод, ки ҳамкории Чин ва кишварҳои Осиёи Марказӣ дар соҳаҳои илму технология ва маориф ба муваффақияти бузург ноил шуда, байни кишварҳо мунтазам боздидҳои мутақобилаи олимону мутахассисон, конфронсҳои байналмилалӣ, табодули натиҷаҳои таҳқиқоти илмӣ, таҳқиқоти муштарак ва тарҷумаи мутақобилаи китобҳо гузаронида мешавад. Сохтмони якҷояи «Камарбанд ва роҳ»  ба табодули фарҳангӣ ва ҳамкории байни тарафҳо такони нав бахшид. «Ман боварӣ дорам, ки ояндаи наздик мубодилаи фарҳангӣ байни Чин ва кишварҳои Осиёи Марказӣ ба сатҳи баландтар хоҳад расид», – ишора намуд шарқшинос. Дар ин хусус сомонаи «Хуантсюван» хабар медиҳад.

Азиза ИКРОМ,
АМИТ «Ховар»

АКС: «Жэнминжибао»