Парчам- рамзи ифтихор, пояи давлатдорӣ ва оинаи ҳувияти миллӣ

ДУШАНБЕ, 20.11.2025 /АМИТ «Ховар»/. Парчам танҳо як матои ранга нест, он рамзи таърих, ифтихор, ҳувият, қудрат ва воҳидии миллати соҳибдавлат аст. Ҳар миллате, ки парчами худро эҳтиром мекунад, дар асл ба арзишҳои маънавӣ, фарҳангӣ ва давлатдории хеш арҷ мегузорад.

-Олимони сиёсатшинос ва фарҳангшинос бар ин ақидаанд, ки парчам «забони хомӯши миллат» аст. Чунонки донишманди маъруфи ҷаҳонӣ Эмил Дюркгейм таъкид мекунад:

«Рамзҳо воситаи зиндаи ваҳдати иҷтимоӣ мебошанд, онҳо миллатро ба ҷисми ягона табдил медиҳанд».

Ин сухан ба мо мефаҳмонад, ки эҳтиром ба парчам эҳтиром ба худ ва ба ҷомеаи худ аст.

Парчам- рамзи истиқлоли давлатӣ

 Ҳар ранг, ҳар хат ва ҳар нишона дар парчам таърихи пурҳаводиси миллат, саҳифаҳои шуҷоат, заҳмат ва ормонҳои мардумро дар худ ниҳон доштааст. Парчам аз насл ба насл ин паёмро мерасонад:

«Миллате, ки истиқлол ва арзишҳои худро ҳифз мекунад, ҳаргиз зери бори хору забунӣ намемонад».

Олими машҳур Ибни Халдун дар асари «Муқаддима» чунин  менависад:

«Давлат бе рамз ва бе нишон пойдор намемонад, зеро рамзҳо  мардумро ба ваҳдат раҳнамун месозанд».

Ин андеша нишон медиҳад, ки парчам яке аз сутунҳои асосии давлатдорӣ аст.

Парчам- ойинаи миллат дар арсаи ҷаҳон

Дар дипломатия, дар созмонҳои байналмилалӣ, дар маросими давлатӣ ва низомӣ парчам ҳамчун шахсияти ҳуқуқии давлат амал мекунад. Он нишон медиҳад, ки ин миллат соҳиби каломи худ, соҳиби ҳудуди худ ва соҳиби ояндаи худ аст.

Муфассири маъруф Аллома Муҳаммад Иқбол гуфта буд: «Миллатеро, ки рамзҳои худро пос медорад, ҳеҷ қуввае наметавонад аз пой афтонад».

Ин сухан ҳақиқати талх ва ширинро ёдрас мекунад: қувваи миллат аз парокандагӣ не, балки аз рамзҳои ягонааш сарчашма мегирад.

Парчам ва паёми ваҳдати миллӣ

Парчам моро, новобаста аз забон, мазҳаб, минтақа ё андеша ҳамеша муттаҳид месозад. Вақте парчами давлатӣ баланд мешавад, дилҳо ба ҳам меоянд. Миллате, ки парчамашро дӯст медорад, худро низ дӯст медорад.

Тавре ки сиёсатшинос Бенедикт Андерсон таъкид намудааст:

«Миллатҳо ҷомеаҳои хаёлӣ нестанд, балки бо рамзҳо ва арзишҳои муштарак ба воқеият табдил меёбанд».

Парчам яке аз ҳамин рамзҳои воло ва муқаддас аст.

Далелҳои қатъӣ дар бораи аҳамияти парчам дар давлатдорӣ:

1. Рамзи соҳибихтиёрӣ ва истиқлолияти сиёсӣ. Ҳеҷ давлат дар ҷаҳони муосир бе парчам шинохта намешавад. Парчам — шиносномаи ҳуқуқии давлат аст.
2. Ифоди ваҳдат ва ҳамбастагии миллӣ. Парчам тамоми шаҳрвандонро зери як армон муттаҳид мекунад.
3. Нишонаи қудрат, ҳимоя ва масъулияти давлат. Дар артиш, дар марзҳо ва дар идораҳои давлатӣ парчам рамзи қудрати давлат аст.
4. Оинаи таърих, фарҳанг ва фарҳанги миллӣ. Унсурҳои парчам таърихи миллатро нақл мекунанд ва мардумро бо асли худ мепайванданд.
5. Эътирофи байналмилалӣ. Дар Созмони Милали Муттаҳид ва дигар минбарҳои сиёсӣ парчам ҳамчун намояндаи давлат бардошта мешавад.

Парчам руҳи миллат, ифтихори давлат ва рамзи абадии ҳувият аст. Давлате, ки парчами худро эҳтиром мекунад, арзишҳои худ, фарзандони худ, таъриху фарҳанги худ ва ормони наслҳои ояндаро низ эҳтиром мекунад.

Эҳтиром ба парчам эҳтиром ба Ватан аст.

Эҳтиром ба парчам эҳтиром ба озодӣ аст.

Эҳтиром ба парчам эҳтиром ба оянда аст.

Бигузор Парчами давлатии Тоҷикистон ҳамеша фурӯзон бошад, то миллати мо низ ҳамеша сарбаланд бошад!

Раҳим КАРИМОВ,
декани факултети филологияи Шарқи
Донишкадаи исломии Тоҷикистон