АГАР ДУОИ МОДАР БОШАД, РОҲ РАВШАН АСТ! Эҳдо ба Рӯзи Модар

ДУШАНБЕ, 07.03.2026 /АМИТ «Ховар»/. Агар модар бошад, хонадон гарм аст,  агар дуои модар бошад, роҳ равшан аст ва  агар табассуми модар бошад, зиндагӣ пурсаодат мегардад. Агар дар ҷаҳон меҳр вуҷуд дорад, он аз дили модар сарчашма мегирад, агар инсон ба роҳи нек ҳидоят мешавад, он бо дуои модар аст.

-Дар фарҳанги миллати тоҷик мақоми модар бисёр баланд ва гиромист. Аҷдодони мо аз қадим эҳтироми падару модарро қарзи виҷдонӣ ва вазифаи муқаддас медонистанд. Осори гаронбаҳои адабиёти классикии тоҷику форс саршор аз панду ҳикмат дар васфи модар ва бузургии ӯст. Бузургоне, чун Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, Абулқосим Фирдавсӣ, Саъдии Шерозӣ ва Абдураҳмони Ҷомӣ эҳтироми модарро нишонаи камоли инсон донистаанд. Дар «Шоҳнома»-и безаволи Фирдавсӣ симои модар ҳамчун тарбиятгари паҳлавонон ва ҳомии нангу номус ба тасвир омадааст. Ин ҳама далолат бар он мекунад, ки дар тамаддуни мо модар ҳамеша ҷойгоҳи махсус доштааст.

Рӯзи 8 март, ки дар бисёр давлатҳои ҷаҳон ҳамчун Рӯзи байналмилалии занон таҷлил мегардад, дар Тоҷикистон бо муҳаббати хосса ҳамчун Рӯзи Модар пазируфта шудааст.

Таърихи пайдоиши ин рӯз ба аввали асри ХХ бармегардад. Бо пешниҳоди фаъоли иҷтимоӣ ва сиёсатмадори олмонӣ Клара Сеткин ин сана ҳамчун рӯзи мубориза барои ҳуқуқу шарафи занон пешниҳод гардид ва минбаъд ба иди байналмилалӣ табдил ёфт. Соли 1975 Созмони Милали Муттаҳид 8 мартро расман эътироф намуд. Вале барои мардуми тоҷик ин рӯз, пеш аз ҳама, ҷашни модар, ҷашни муҳаббат ва сипосгузорист, зеро дар тафаккури миллӣ модар болотар аз ҳар гуна унвон ва мақом қарор дорад.

Модар нахустин мураббӣ ва устоди зиндагии инсон аст. Кӯдак аз гаҳвора бо суруди аллаи модар ором мегардад ва бо суханони ӯ нахустин қадамҳоро ба сӯи зиндагӣ мегузорад. Модар аст, ки дар қалби фарзанд тухми меҳрубонӣ, ростқавлӣ, садоқат ва ватандӯстиро мепарварад. Маҳз тарбияи модар аст, ки шахсиятро ташаккул медиҳад ва ҷаҳонбинии ӯро равшан месозад. Агар ҷомеа мехоҳад насли солим ва босавод дошта бошад, бояд пеш аз ҳама, мақоми модарро гиромӣ дорад. Зеро тарбияи дуруст аз оила оғоз мешавад ва меҳвари оила модар аст.

Имрӯз занону модарон дар тамоми соҳаҳои ҳаёти ҷомеа фаъолона иштирок менамоянд. Онҳо дар баробари иҷрои вазифаи муқаддаси модарӣ ҳамчун омӯзгор, табиб, олим, муҳандис, фарҳангшинос ва хизматчии давлатӣ фаъолият карда, дар пешрафти давлат саҳми арзанда мегузоранд. Дар Тоҷикистон сиёсати давлатӣ ба баланд бардоштани мақоми зан ва ҳифзи ҳуқуқҳои ӯ равона гардидааст. Бо ташаббуси Президенти Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барномаҳои муҳими давлатӣ барои дастгирии занону модарон амалӣ мешаванд, ки ба таҳкими мақоми онҳо дар ҷомеа мусоидат мекунанд. Ин ҳама нишон медиҳад, ки эҳтиром ба модар ва зан ҷузъи муҳими сиёсати иҷтимоии ҷумҳурӣ мебошад.

Модар рамзи сабр ва фидокорист. Ӯ омода аст барои хушбахтии фарзанд аз роҳати худ бигзарад, шабҳои зиёд бедор монад ва бо дуои некаш роҳи фарзандро равшан созад. Ҳангоми беморӣ болои сари фарзанд шабзиндадорӣ мекунад, ҳангоми мушкилот дастгирӣ менамояд ва ҳангоми муваффақият бо ашки шодӣ шукр мегӯяд. Муҳаббати модар беғараз, самимӣ ва ҷовидонист. Ӯ ҳеҷ гоҳ аз фарзанд чизе талаб намекунад, ҷуз он ки ӯ инсони нек, боахлоқ ва шоиста гардад.

Дар зиндагӣ лаҳзаҳое мешаванд, ки инсон ба қадри модар бештар мерасад. Вақте аз хона дур мешавад, гармии оғӯши модарро бештар эҳсос мекунад, вақте бо мушкилӣ рӯ ба рӯ мегардад, дуои модарро паноҳи худ мешуморад. Модар мисли шамъ месӯзад, то зиндагии фарзанд равшан бошад. Ин фидокорӣ ва садоқат беҳамто ва бемисл аст.

Қадршиносии модар рисолати ҳар фарзанд мебошад. Эҳтиром ба модар танҳо бо туҳфа ва суханҳои идона маҳдуд намешавад. Бояд ҳар рӯз бо рафтори нек, муваффақият дар таҳсилу кор ва муносибати эҳтиромона меҳнати ӯро қадр намоем. Беҳтарин сипос барои модар он аст, ки фарзандаш шахси солеҳ, ватандӯст ва масъулиятшинос бошад. Зеро ҳар комёбии фарзанд самари заҳмат ва тарбияи модар аст.

Модар на танҳо барои як оила, балки барои ҷомеа низ шахсияти муҳим аст. Занони соҳибмаърифат ва босавод метавонанд насли ояндаро дар руҳияи худшиносӣ, ифтихори миллӣ ва эҳтиром ба арзишҳои инсонӣ тарбия намоянд. Аз ҳамин ҷост, ки ҷомеаи пешрафта ба таҳкими мақоми зан ва модар таваҷҷуҳ мекунад. Зеро ободии давлат аз ободии оила оғоз меёбад ва ободии оила ба ҳикмату меҳрубонии модар вобаста аст.

Модар сарчашмаи меҳр ва пояи зиндагист. Бигзор модарон ҳамеша сиҳату саломат, сарбаланд ва хушбахт бошанд, зеро хушбахтии ҳар инсон аз оғӯши модар оғоз меёбад ва бо дуои ӯ идома меёбад. Арҷгузорӣ ба модар арҷгузорӣ ба зиндагӣ, инсонгароӣ ва арзишҳои волои башарист.

Алишер РАҲИМЗОДА,
директори Институти математикаи ба номи А. Ҷӯраеви
Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон,
номзади илмҳои физикаю математика 

АКС аз манбаъҳои боз