پیام تلویزیونی پیشوای ملت محترم امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان به مناسبت جشن سده

باعث افتخار هر یک ماست، که به شرافت صاحب‌استقلالی عنعنه و و سنن و جشنهای ملی مردم کهن‌بنیاد ما احیا گردیده، ارج‌‌گذاری به آنها سال به سال بیشتر می سود.

امروز جشنهای ملی ما، که از عمق قرن ها به زمان ما رسیده‌اند، حالا در سطح دولتی، با رنگ و جلای بهتر و با شکوه و شهامت تجلیل می‌گردند.

زیرا این جشنها یادگاری از نیاگان آریای ما بوده، مردم تاجیک آنها را، از جمله مراسم سده را با وجود نادیده گرفتن و مانعه ایجاد کردنهای زیاد همچون جزء جدا‌ناپذیر خاطره فرهنگی چندهزارساله خود و به صفت در گرانبهای معنوی حفظ نموده‌اند.

طوری که از منابع تاریخی و اشاره‌های ادیبان و دانشمندان پیشین برمی‌آید، جشن سده در میان جشنهای سه‌گانه مردم ما مقام و منزلت ویژه دارد، زیرا آن افاده‌گر آمادگی به گردش طبیعت می‌باشد.

مراسم و آینهای این جشن مردمی از قدیم دربرگیرنده نیت و آرزوهای گذشتگان ما می‌باشند.

آدمان سن و سال گوناگون در دوره اوج سردی زمستان با آرزوی آمدن فصل بهار جانبخش با هم جمع آمده، مراسم مختلف برگزار می‌کردند، گلخن فروزان می‌کنند، بزم می‌آراستند، شادی و خرسندی می‌کردند و با همین راه سختی سرما را برای یکدیگر آسان می‌نمودند.

یعنی عنعنه‌های حیاتدوستانه جوهر جشن سده را تشکیل می‌کردند.

در میان سنن سده گلخن افروختن موقع اساسی دارد. به این معنی، این جشن را می‌توان جشن میلاد آتش، یعنی منبع گرمی و نور نامید.

در زمان استقلالیت سده برابر دیگر مراسم و سنن ملی ما، از جمله نوروز و مهرگان عمر دوباره پیدا کرده، تجلیل سالانه آن به حکم عنعنه‌ درآمد و سال گذشته در ردیف جشنهای ملی ما به قانون‌‌گذاری کشور وارد گردید.

به مناسبت فرا رسیدن این جشن باستانی – میراث ارزشمند معنوی نیاگان نیکناممان کل مردم شریف تاجیکستان را صمیمانه تبریک گفته، به خاندان هر یک فرد ملت گرمی و نور و روزگار پرسعادت آرزو می‌نمایم.

امیدوارم، که مردم ما و خصوصا، کشاورزان در برابر رعایه سنن این جشن باستانی به یکی از جنبه‌های بسیار مهم آن، یعنی آمادگی به امور صحرایی، آب دادن مزارع کشت، کاشت نهال، بنیاد باغهای جدید و سرسبز و زیبا گردانیدن خیابانها اعتبار جدی می‌دهند.

زیرا باد و هوای فصل پایز گذشته و زمستان امساله چندان مساعد نیامد و احتمال خشکسالی و مشکلات دیگر وابسته به آن زیاد است.

این مسئله را کشاورزان اصیل و صاحب‌تجربه خوب می‌دانند.

وابسته به این، به مردم شریف کشور بار دیگر ضرورت رعایه طلبات قانون جمهوری تاجیکستان “در باره تنظیم عنعنه‌ و جشن و مراسم” را خاطرنشان می‌نمایم.

ضرور است، که با درنظرداشت افزایش منتظم اهالی، افزایش طلبات به مواد غذای و وضع نرخهای محصولات غذای در بازارهای جهانی خودداری نمودن از صرف و خراجات بیهوده به عادت دائمی هر فرد و هر یک خانواده تبدیل یابد.

جشن سده چون رمز گرمی و نور از جاودانی خورشید عالمتاب بشارت داده، با برگزاری مراسم دسته جمعی استقبال می‌گردد.

جشن مذکور، همچنین، افاده پیوند زندگی انسانها با طبیعت، دوره آمادگی به استقبال بهار و نوروز، اینچنین، دوره کاشت نهال، آمادگی به کاشت و کار بهاری و دیگر امور کشاورزی می‌باشد.

با درنظرداشت آن، که مراسم و جشنهای ملی ما از عهد باستان تا به امروز همچون واسطه پیوند نسلها خدمت کرده‌اند، ما موظف هستیم، که در برابر رعایه عنعنه‌های دیرینه به آنها شکل و مضمون های جدید و مطابق به زمان صاحب‌استقلالی را وارد نماییم و آنها را به طلبات زمان و ذوق امروزیان موافق گردانیم.
نوجوانان و جوانان را به محنتدوستی، علم و دانش و کسب و هنرآموزی تشویق کرده، ذوق آنها را به آبادکاری، دوست داشتن طبیعت دیار، رعایه آداب معاشرت و دیگر خصلتهای حمیده ملی بیشتر گردانیم.

باور دارم، که تجلیل جشنهای ملی، از جمله سده به ارج‌‌گذاری و گرامیداشت رسم و آیین های ملی، تحکیم و گسترش باز هم بیشتر حس ملی، هویت و خودشناسی مردم کشورمان و به این وسیله وسعت گرفتن روند آبادانی و پیشرفت وطن محبوبمان مساعدت می‌کند.

جشن باستانی سده را بار دیگر به کل همدیاران گرامی صمیمانه تبریک گفته، به خاندان هر یک آنها بخت و سعادت و شادمانی و پیروز‌ی آرزومندم.

جشن سده مبارک، هم‌وطنان عزیز!