سرزم نخستین سرزمین بومی مهندسان آسیای میانه می‌باشد

دوشنبه، 09.01.2020 /”خاور”/. باستان شناسان بر این باورند که فرهنگ هزاره ششم و پنجم نیاکان ما به نظر می رسد دوره رشد انولیته عصر سنگ است. این مرحله اولیه شکل گیری تمدن است. قوم باستانی سرزم متمدن بوده و زادگاه نخستین مهندسین آسیای میانه است. از جمله در میان یافته ها مواردی موجودند که وضعیت مادی و معنوی ساکنان را تعیین می کنند. معلمان دانشگاه دولتی خجند ضمن انتشار این مطلب اندیشه های خود را در مورد آثار باستانی مردم تاجیک – سرزم ابراز كرده اند.

با توجه به معنویت و عقاید گذشتگان باید تاکید کرد كه معنویت آنها مشابه فرهنگ مادی آنها بود. کشف میله های طلا، حلقه ها و مرواریدهای نقره ای، گرد مقدس و چهار گوش آتش مقدس، مجسمه های انسان و حیوانات از گل و سنگ درست شده و مجسمه های جادوی بر روی دیوارها و ظرف ها گواهی بر رشد معنوی بالای آنها است. این تحقیقات نشان می دهد که ساکنان سرزم بیش از 40 نوع صنایع دستی را با تمام ظرافت کسب کرده اند.

گفتنی است، آثار تاریخی باستانی مردم تاجیک یکی از نمونه های عالی تمدن جهان است، برای اولین بار توسط باستان شناس، کاندید علوم تاریخ، عبدالله جان اسحاق اف بر اساس کشف عشورعلی تیلان اف، ساکن روستای اوضعلی دهات “چیمقرغان” (اکنون “سرزم”) اطلاع می دهد.

عشورعلی تیلان اف در سال 1972 در هنگام ساخت و ساز منزل مسکونی تبر پیدا کرد و آن را به کارمندان موزه تاریخی ملی در شهر پنجکنت نشان داد. به گفته آنها، این یافته را به باستان شناس عبدالله جان اسحاق اف که برای حفاری پنجكنت در این شهر قرار داشت، تسلیم می كند. به همین دلیل است که عبدالله جان اسحاق اف، باستان شناس برای اولین بار مقالاتی در مورد تاریخ سرزم باستان و بعدا، در سال 1991 کتاب علمی بزرگ موسوم به “سرزم” را منتشر کرد.

در سال 1978، به رهبری عبدالله جان اسحاق اف یک گروه باستان شناسی پژوهشگاه تاریخ، باستان شناسی و مردم شناسی به نام احمد دانش آکادمی علوم تاجیکستان تحقیق خود را آغاز کرد. تا سال 1985 چهار ساختمان و 10 خندق در سرزم کشف شد و مساحت ساختمان اول 180 متر مربع و شامل هفت خانه بود. دیوارهای بنا از آجر ساخته شده است. ساختمان دوم به مساحت 500 متر مربع مساحت دارد و شامل 48 اتاق است. دیوارها و مساحت ساختمان سوم آن 350 متر مربع است و شامل 13 اتاق است.

ساختمان سوم برای مطالعه تاریخ معماری تاجیکستان طبق یک برنامه ویژه ساخته شده است.

شواهد نشان می دهد که نجاری و خیاطی و آشپزی در آنجا توسعه یافته است. جمعیت سرزم عمدتا به کشاورزی، دامداری، ماهیگیری، شکار، صنعت کلبه و معدن (مس، طلا، قلعه) مشغول بودند.

لباس و فرش های اهالی سرزم از پشم و جلد بود. گلدان های سرزم توسط چرخ کلالی کاسه، طبق، فنجان، کوزه و گلدان ساخته شده و با رنگهای بنفش، قرمز، صورتی و زرد تزیین می کردند. مردم سرزم با سواحل خلیج فارس، بنادر عرب، دولت هند روابط تجاری داشتند.