پیام تبریک پیشوای ملت، امامعلی رحمان، رئیس جمهور جمهوری تاجیکستان به مناسبت عید سده

01.02.2025. شهر دوشنبه
هموطنان عزیز!
فرا رسیدن یکی از اعیاد باستانی ملت باستانی و متمدنمان را به همه شما صمیمانه تبریک می گویم.
مایه مباهات است که در زمان استقلال تاجیکستان در سال 2009، عید نوروز، یعنی سال نو اجداد ما، با قطعنامه سازمان ملل متحد، جایگاه بین المللی یافت.
در ادامه، در تاریخ 6 دسامبر سال 2023 در هجدهمین اجلاس یونسکو به مناسبت عید سده و در تاریخ 4 دسامبر سال 2024 در نوزدهمین اجلاس این سازمان معتبر، جشن مهرگان در فهرست میراث فرهنگی ناملموس بشریت ثبت شد.
امروز این سه عید ملی ما – نوروز، سده و مهرگان، با نام های زیبای تاجیکی، مورد قبول مردم فرهنگ دوست جهان است.
زیرا در اعیاد ملی ما نه تنها ارزش‌های فرهنگ کهن و نیات خیر و سازنده مردم ما منعکس می‌شود، بلکه نمایانگر ایده‌ها و آرزوهای ارزشمند بشریت است.
شایان ذکر است که دقیقا با در نظر گرفتن این موضوع از محدوده یک ملت و یک منطقه خارج شده و با ابتکار تاجیکستان به اعیاد جهانی تبدیل می شوند.
در عین حال، جشن تیرگان در کشور ما به یک سنت تبدیل شده است.
یعنی به برکت استقلال، چهار جشن ملی ما که در چهار فصل با آیین های خاص خود جشن گرفته می شوند، نه تنها احیا و رواج پیدا کرده، بلکه رفته رفته در سطح جهانی نفوذ و شناخته می شوند.
در شرایط روزافزون فرآیندهای جهانی شدن، شناخت تاریخ کهن، افتخار به فرهنگ و تمدن هزاران ساله مردم ما و احیاء و ارج نهادن به بهترین آیین های گذشته، موجب تقویت و گسترش هنر تاریخی و هویت ملی مردم کشور ما می شود.
جشن سده یکی از آیین‌های اجدادی است که از قدیم الایام به ما رسیده است و پیوند محکمی با سایر اعیاد ملی به‌ویژه نوروز بین‌المللی دارد.
بنا به عقیده موجود، نام جشن سده از عدد صد گرفته شده است و معانی بسیاری در زیر این مفهوم نهفته است.
ابوریحان بیرونی در کتاب “التفهیم” عامل نامیدن این عید را از تعداد روزهای باقی مانده تا عید نوروز، یعنی پنجاه شب و پنجاه روز بیان می کند.
در این راستا باید تاکید کرد که نام همه اعیاد باستانی ما ریشه در زبان شیرین و دلنشین مادری ما دارد و کلمه “سده” یک کلمه اصیل تاجیکی متشکل از عدد صد است.
جشن سده از قدیم الایام تا به امروز همراه با یک سری آداب، رسوم، سنت ها و باورها بوده است.
جوهر آنها پیروزی شادی بر غم، گرما بر سرما، نور بر تاریکی و خیر بر شر است و آتش سوزان نماد اصلی این جشن است.
جشن سده نوید بخش آمدن بهار، آماده سازی زمین برای کاشت، پایان فصل سرما و فرا رسیدن نوروز – سال جدید اجدادی است.
پنجاه شب و پنجاه روز مانده به آغاز عید نوروز، جشن سده کشاورزان ما را به آمادگی کامل برای استقبال شایسته نوروز جهانی و کاشت بهاری می رساند.
در این راستا و همچنین با در نظر گرفتن شرایط به سرعت در حال تغییر جهان امروز، افزایش روزافزون قیمت مواد غذای، گرم شدن اقلیم که یکی از پیامدهای ذوب یخچال‌های طبیعی است که باعث کم‌آبی و خشکسالی می‌شود. لازم است کشاورزان کشور به موضوع کاشت و نگهداری بهترین بذر و نهال های پرمحصول توجه ویژه داشته باشند.
همانطور که در پیام بعدی تاکید کردم، باید از هر وجب زمین برای تامین امنیت غذای کشور و توسعه بخش کشاورزی بر اساس دستاوردهای نوآورانه به طور موثر استفاده کنیم.
اجداد ما پس از جشن سده به کاشت و ساماندهی درختان و باغات مشغول بودند.
مردم سرافراز تاجیک که از قدیم الایام تا امروز بنیادگر و سازنده بوده اند، امروز نیز به این سنت نیک آبا و اجدادی ادامه می دهند و سهم ارزنده ای در سرسبزی و آبادانی تاجیکستان عزیزمان دارند.
به نیت شکوفای و پیشرفت روزافزون تاجیکستان عزیزمان، یکبار دیگر فرارسیدن عید سده را به مردم شریف کشور به ویژه کشاورزان صمیمانه تبریک عرض نموده و برای تک تک خانواده ها آرزوی سلامتی، شادی و اقبال نیک دارم.
روز سده مبارک، هموطنان عزیز!