سخنرانی پیشوای ملت، امامعلی رحمان، رئیس جمهور جمهوری تاجیکستان در چهارمین کنفرانس بین‌المللی سطح بالای دهه بین‌المللی اقدام: “آب برای توسعه پایدار، 2018-2028”

26.05.2026، شهر دوشنبه
عالی جنابان، روسای محترم هیئت‌ها،
خانم‌ها و آقایان،
قبل از همه، می‌خواهم همه شما را به سرزمین باستانی تاجیکستان صمیمانه خوش آمدید گویم! مایه افتخار ماست که امروز، در چارچوب فرآیند آب دوشنبه، چهارمین کنفرانس بین‌المللی سطح بالای “دهه بین‌المللی اقدام: “آب برای توسعه پایدار، 2018-2028” برگزار می‌شود.

این کنفرانس به شکل‌گیری تعهدات مشترک ما برای تقویت همکاری و تسریع اقدامات برای رسیدگی به یکی از حساس‌ترین مسائل زمان ما کمک خواهد کرد.

ما از مشارکت و سهم فعال شما در پیشبرد دستور کار جهانی آب بسیار سپاسگزاریم.

شرکت‌کنندگان محترم،

در سال‌های اخیر، تاجیکستان مجموعه‌ اقدامات عملی را برای قرار دادن آب در مرکز دستور کار توسعه بین‌المللی انجام داده است.

در این راستا، کشور ما از طریق ابتکارات آبی خود که همواره مورد حمایت مجمع عمومی سازمان ملل متحد بوده است، پیوسته تلاش‌های انجام داده است.

در مرکز این تلاش‌ها، مسائل مربوط به ارتقای جایگاه و اهمیت آب – یک منبع گرانبها برای زندگی – قرار دارد.

تاجیکستان همچنان به یک رویکرد متعادل، فراگیر و نتیجه‌محور متعهد است.

اعلام دهه بین‌المللی اقدام “آب برای توسعه پایدار” گواهی روشن بر تلاش‌های مشترک ما در این زمینه است.

علاوه بر این، برگزاری موفقیت‌آمیز کنفرانس تاریخی آب سازمان ملل متحد در سال 2023، به میزبانی تاجیکستان و هلند، به وضوح نیاز به تعهدات جهانی برای تسریع اقدامات در مورد آب را نشان داد.

ما به عنوان بخشی از فرآیند آب دوشنبه، تلاش‌های خود را برای ایجاد یک پلتفرم بین‌المللی فراگیر و شفاف ادامه داده‌ایم و امروز، طبق معمول، دولت‌ها و سایر ذینفعان را از سراسر جهان برای اجرای تعهدات مربوط به آب گرد هم آورده‌ایم.

مهم است که بدانیم علیرغم پیشرفت‌های حاصل شده در مورد آب، جهان هنوز با چالش‌های متعددی روبرو است که دستیابی به هدف ششم توسعه پایدار را دشوار کرده است.

میلیاردها نفر در حال حاضر به آب آشامیدنی سالم و خدمات بهداشتی دسترسی ندارند و نزدیک به 4 میلیارد نفر حداقل یک ماه در سال با کمبود شدید آب مواجه هستند.

روندهای فعلی نشان می‌دهد که این چالش‌ها در آینده به طور قابل توجهی افزایش خواهد یافت.

طبق تحقیقات جدید کارشناسان، تقاضای جهان برای آب آشامیدنی تا سال 2050 حداقل 25 درصد افزایش خواهد یافت و برای تغذیه جمعیت رو به رشد، نیاز به تولید 50 درصد غذای بیشتر است.

در عین حال، تقریباً نیمی از سکان شهرهای جهان ممکن است با کمبود آب مواجه شوند.

بخش‌های جدید و به سرعت در حال رشد، از جمله صنایع “سبز”، شهرنشینی، تولید مواد غذای و زیرساخت‌های دیجیتال، تقاضای آب را بیشتر افزایش خواهند داد.

این فرآیند، نیاز به گذار به فناوری‌های کم‌مصرف آب، مدیریت کارآمد منابع و هماهنگی بهتر سیاست‌های آب، انرژی و غذا را دو چندان می‌کند.

علاوه بر این، تأثیر تغییرات اقلیم، از جمله خشکسالی، سیل، ذوب سریع یخچال‌های طبیعی و افزایش سطح دریا، وضعیت فعلی را دو چندان تشدید می‌کند.

این واقعیت، فشار بیشتری بر سیستم‌های شکننده فعلی ایجاد خواهد کرد.

این شاخص‌ها فقط پیش‌بینی نیستند، بلکه هشداری جدی و فراخوانی برای اقدام برای هر یک از ما هستند.

شرکت‌کنندگان محترم،

برای رسیدگی به چالش‌های مربوطه، تاجیکستان نیز اقدامات لازم را در سطح ملی و منطقه‌ای انجام می‌دهد.

در چارچوب برنامه اصلاحات بخش آب، چارچوب قانونی و نهادی برای اجرای مرحله‌ای مدیریت یکپارچه منابع آب به طور قابل توجهی تقویت شده و زیرساخت‌های کلیدی مدرن شده‌اند که در حال حاضر کارایی و پایداری استفاده از آب را بهبود می‌بخشند.

برای تسریع روند دستیابی به ششمین هدف توسعه پایدار در کشورمان، استراتژی ملی آب تا سال 2040 و برنامه دولتی تأمین آب آشامیدنی و فاضلاب برای سال‌های 2025 الی 2029 تصویب شده‌اند.

این اسناد اولویت‌های بلندمدت و اقدامات خاص برای توسعه بخش آب را مشخص می‌کنند.

ما قصد داریم تا سال 2030 اجرای کامل مدیریت هماهنگ منابع آب را در سطح ملی و حوضه‌ای تضمین کنیم و یک سیستم مدرن، علمی، پایدار و مؤثر ایجاد کنیم.

همچنین، ما تلاش می‌کنیم تا سال 2040 حداقل 90 درصد جمعیت به آب متمرکز دسترسی داشته باشند.

ما مصمم هستیم که هر شهروند به آب آشامیدنی تمیز دسترسی داشته باشد. در عین حال، تاجیکستان قصد دارد مقیاس فناوری‌های صرفه‌جویی در مصرف آب را بیش از چهل برابر افزایش دهد و استفاده کارآمد از این منبع ارزشمند را به ابزاری کلیدی برای سازگاری با تغییرات اقلیم تبدیل کند.

علاوه بر این، ما قصد داریم تا سال 2040، دیجیتالی شدن مدیریت منابع آب را به 80 درصد افزایش دهیم و از این طریق شفافیت، کارای و پایداری تصمیم‌گیری‌های مرتبط را تضمین کنیم.

دوستان عزیز،
ما اهمیت ویژه‌ای برای توسعه همکاری‌های فرامرزی در بخش آب قائلیم.

ما دائماً در تلاشیم تا اعتماد، مشارکت و گفتگوی سازنده در آسیای مرکزی را در مورد حل مسائل مهم آب تقویت کنیم.

تاجیکستان صندوق بین‌المللی نجات دریای آرال را به عنوان یک بستر منطقه‌ای مطلوب برای بحث و حل طیف وسیعی از مسائل آبی برای توسعه پایدار می‌بیند.

در این راستا و با در نظر گرفتن چالش‌ها و نیازهای فعلی کشورهای منطقه، ما از بهبود ساختار این صندوق و ایجاد کمیسیون انرژی بین دولتی برای آسیای مرکزی در چارچوب آن حمایت می‌کنیم.

این کمیسیون می‌تواند به عنوان ابزاری مهم برای تقویت همکاری‌های منطقه‌ای و تضمین توسعه پایدار حوزه دریای آرال عمل کند.

میهمانان محترم،

در سال‌های اخیر، دهه بین‌المللی اقدام برای آب و دستور کار اقدام برای آب، پایه محکمی برای رسیدگی به چالش‌های مرتبط با آب فراهم کرده‌اند.

با این حال، ما هنوز در مسیر غلبه بر این چالش‌ها به نفع کره زمین امروز و آینده با موانع جدی روبرو هستیم.

برای غلبه بر این موانع، ابتکارات قابل توجهی در سراسر جهان، در سطوح ملی، منطقه‌ای و جهانی در حال انجام است که باید وحدت و همکاری در زمینه آب را تقویت کند.

در این راستا، ما به تلاش‌های متعادل، مؤثر و فراگیر با منافع مشترک نیاز داریم.

تاجیکستان معتقد است که برای گسترش این تلاش‌ها و اجرای آنها، امروز نیاز به گذار به مرحله جدید همکاری جهانی در زمینه آب وجود دارد.

در این راستا، ما پیشنهاد ایجاد “چارچوب دوشنبه برای آب” را داریم.

این چارچوب می‌تواند فرآیندهای جاری در مورد مسائل آب را تقویت کند و زمینه مساعدی را برای هماهنگی و ادغام تلاش‌های مشترک برای دستیابی به نتایج عملی ایجاد کند.

میهمانان گرامی،

ما به پایان دهه بین‌المللی اقدام “آب برای توسعه پایدار” نزدیک می‌شویم.

لازم است که پس از سال 2030 به دستور کار جهانی آب فکر کنیم.

اقدامات ما در این راستا باید مبتنی بر دستاوردهای این دهه، دستور کار عملی آب و تجربه فرآیند آب دوشنبه باشد و با هدف حل مسائل رو به رشد مرتبط با آب انجام شود.

می‌خواهم یادآوری کنم که ما در آستانه مجموع کنفرانس‌های مهم جهانی آب، از جمله کنفرانس آب سازمان ملل متحد در سال 2026 و اجلاس اهداف توسعه پایدار در سال 2027 هستیم.

در عین حال، در سال 2027 دوشنبه میزبان کنفرانس آب سازمان ملل متحد خواهد بود که دهه بین‌المللی اقدام فعلی “آب برای توسعه پایدار” را به پایان خواهد رساند.

من مطمئن هستم که نتایج این کنفرانس‌ها به شکل‌گیری دستور کار جهانی آب پس از سال 2030 کمک خواهد کرد.

در این فرآیند، دستیابی به نتایج عملی، تأمین مالی پایدار، ادغام سیاست آب با سیستم‌های اقلیمی و انرژی، غذا و محیط زیست و همچنین تقویت همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی باید از موضوعات کلیدی دستور کار جدید آب باشند.

در این زمینه، “چارچوب دوشنبه برای آب” به محرکه ترویج دستور کار جهانی آب پس از سال 2030 تبدیل خواهد شد.

خانم‌ها و آقایان،
موفقیت ما در این مسیر، بیش از هر چیز، به همکاری قابل اعتماد، درک مشترک مشکلات و یافتن راه‌حل‌هایی برای آنها بستگی دارد.

بیایید از فرصت‌های کنفرانس امروز به عنوان نقطه عطفی در پرداختن به مسائل آب استفاده کنیم.

همه ما مسئولیت مشترک مهمی داریم – مدیریت هوشمندانه و مؤثر گنج ارزشمند سیاره، یعنی منابع آب، برای نسل‌های حال و آینده.

حضار محترم،

در پایان، مایلم اعلام کنم که ما جایزه بین‌المللی آب رئیس جمهور جمهوری تاجیکستان را به منظور ترویج و تقویت دیپلماسی آب و متحد کردن تلاش‌های جامعه بین‌المللی برای آینده‌ پایدار و امن، تأسیس کرده‌ایم.

این جایزه برای تقدیر از مشارکت‌های برجسته در توسعه همکاری‌های بین‌المللی، تحقیقات علمی، سیاست پایدار آب و ترویج راه‌حل‌های مؤثر برای مشکلات جهانی آب در نظر گرفته شده است.

از توجه شما متشکرم.