کتاب “خُتل قدیم” به مناسبت سی و پنجمین سالگرد استقلال دولتی منتشر شد

دوشنبه، 10.06.2026 /”خاور”/. کتاب “خُتل قدیم” به مناسبت سی و پنجمین سالگرد استقلال دولتی جمهوری تاجیکستان به ابتکار آژانس حفاظت از میراث تاریخی و فرهنگی جمهوری تاجیکستان منتشر شد.

این کتاب بر اساس مواد باستان‌شناسی از شهر هولبوک، پایتخت خُتل قدیم و شهرهای اطراف آن منتشر شده است. این کتاب برای متخصصان، مورخان و طیف وسیع خوانندگان علاقه‌مند به تاریخ خُتل قدیم در نظر گرفته شده است.

نتایج تحقیقات ارائه شده نشان می‌دهد که خُتل قدیم به عنوان یکی از مناطق مهم تاریخی و فرهنگی آسیای مرکزی، نقش برجسته‌ای در شکل‌گیری فرآیندهای تمدنی و هویت ملی مردم تاجیکستان ایفا می‌کند.

این بناهای تاریخی مهم در نسخه اول طرح پیشنهادی “هولبوک – پایتخت ختل قدیم” که توسط نویسندگان این کتاب به فهرست میراث جهانی یونسکو ارائه شده است، گنجانده شده‌اند.

همانطور که در کتاب آمده است، قلمرو ختل شامل انواع بناهای تاریخی باستان‌شناسی، معماری و طبیعی است که منعکس کننده وضعیت مرفه و پررونق ختل در دوره از عصر حجر تا الحاق آن به امپراتوری سامانی است. این منطقه از مجموعه‌ای از اجزا تشکیل شده است که به طور کامل تاریخ ظهور و توسعه شهر، ساختار شهری آن و همچنین زیرساخت‌های خارجی آن را منعکس می‌کند.

لازم به ذکر است که تاجیکستان بناهای تاریخی بسیاری را به ارث برده است که برخی از آنها از نظر اهمیت تاریخی بی‌نظیر هستند. این بناها بیشترین توجه گردشگران را به خود جلب می‌کنند. بناهای تاریخی و فرهنگی ختل قدیم که در سال 2025 در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفتند، از جمله آنها هستند. این فهرست شامل 11 بنای باستانی و معماری واقع در ناحیه های واسع، دنغره، جلال الدین بلخی، فرخار و خاولینگ استان ختلان است.

این فهرست شامل بناهای تاریخی صومعه بودایی اجینه تپه، قلعه هولبوک، شهر هولبوک، شهرک منظره تپه، قلعه زال زرد، مقبره مولانا تاج الدین، شهرک هاله ورد (کافرقلعه)، شهر زال زر، کاروانسرای طاهر، شهرتپه و صومعه بودایی خیشت تپه است. یکی از مکان‌های اصلی نامینا، مجموعه باستان‌شناسی “قلعه هولبوک” به عنوان بقایای کاخ پایتخت ختل قدیم که میراث آن به لطف مجموع اقدامات انجام شده توسط حکومت جمهوری تاجیکستان احیا شده است.