در یادگاری تاریخی “صیاد”، واقع در جنوب تاجیکستان مهر سلطنتی مربوط به سلسله کوشانیان کشف شد

دوشنبه، 14.08.2026 /”خاور”/. متخصصان موزه ملی تاجیکستان هنگام انجام تحقیقات باستان‌شناسی در بنای تاریخی “صیاد”، واقع در ناحیه عبدالرحمان جامی استان ختلان یک مهر سلطنتی ساخته شده از گل پخته و تا به امروز حفظ شده را پیدا کردند که به عهد کوشانیان مربوط است.

به گزارش “خاور” به نقل از موزه ملی تاجیکستان، این یافته نادر از اهمیت علمی بالای برخوردار است و می‌تواند مرحله جدیدی را در مطالعه تاریخ سلسله کوشانیان در منطقه باز کند. این امر می‌تواند مبنای علمی قابل اعتمادی برای تجدید نظر در برخی از نظریه‌ها و دیدگاه‌های موجود فراهم کند.

مهر یافت شده به رنگ نخودی، ارتفاع 5 سانتی‌متر و از دو قسمت اصلی تشکیل شده است. قسمت اول دسته مهر است که دارای سوراخی برای نخ‌کشی و استفاده آسان است. بخش دوم که بخش اصلی مهر را تشکیل می‌دهد، دایره‌ای شکل و بزرگتر از دسته است.

بخش حکاکی شده مهر درون دایره‌ای به قطر 6 سانتی‌متر حکاکی شده است. تصاویر به صورت دایره‌ای روی سطح مهر چیده شده‌اند که از ویژگی‌های معمول مهرهای رسمی است. این تصاویر شامل کتیبه باختری، نقوش هندسی، نیم‌تنه پادشاه با تاج دندانه‌دار، تصاویر بزهای کوهی، نمادهای کشورداری پادشاهان کوشانیان و همچنین نشانه‌های مربوط به اقتدار پادشاهان محلی و سایر عناصر نمادین است.

ارزش علمی این یافته در این واقعیت منعکس می‌شود که یک مهر واحد مجموعه‌ عناصر مهم سیاسی، فرهنگی، نوشتاری و هنری دوره کوشانیان را در خود جای داده است. ترکیب نمادهای دولتی، کتیبه‌های باختری، تصویر پادشاه محلی با تاج و سایر عناصر نمادین، این یافته را به یکی از نمونه‌های نادر میراث فرهنگی منطقه تبدیل کرده است.

در حال حاضر، مهر کشف‌شده توسط متخصصان دپارتمان باستان‌شناسی و سکه‌شناسی موزه ملی در حال بررسی، مطالعه، رمزگشای و مطالعه علمی است. پس از بررسی جامع، نتایج علمی آن در قالب یک مقاله مفصل به جامعه علمی و طیف وسیع محققان در زمینه‌های تاریخ، باستان‌شناسی، زبان‌شناسی، خوشنویسی، هنرهای زیبا، نمادشناسی و سایر زمینه‌های مرتبط ارائه خواهد شد.

این یافته سهم ارزشمندی در مطالعه تاریخ دولت‌سالاری باستانی تاجیکان و تمدن دوران کوشانیان دارد و از اهمیت علمی، فرهنگی و موزه‌ای بالای برخوردار است.