29 сентябр-Рӯзи байналмилалии баҳр: «Ҷаҳон бе киштӣ маънӣ надорад»

Душанбе, 29.09.2016. /АМИТ «Ховар»/. Ҳамасола 29 сентябр дар ҷаҳон чун Рӯзи байналмилалии баҳр ҷашн гирифта мешавад. Ин рӯз аз соли 1978 бо қарори иҷлосияи даҳуми Ассамблеяи ташкилоти машваратии баҳрии байниҳукуматӣ (International Maritime Organization, IMO) таҷлил мегардад. То соли 1980 ин ид 17 март ҷашн гирифта мешуд. Баъдан қарор шуд то он ба моҳи сентябр гузаронида шавад. Соли 2016 мавзӯи Рӯзи байналмилалии баҳр «Ҷаҳон бе киштӣ маънӣ надорад» муқаррар гардидааст.
Мақсад аз таҷлили ин рӯз- ҷалби таваҷҷуҳи ҷомеаи ҷаҳонӣ ба зараре, ки ба баҳру уқёнусҳо аз моҳидорӣ, ифлоскунӣ ва гармишавии саросарӣ расонида мешавад, мебошад. Ду мақсади асосӣ дар ин самт- амният дар баҳр ва пешгирии ифлоскунии баҳрҳо, аз ҷумла бо нафт маҳсуб мешавад.

Бино ба маълумоти СММ, дар 100 соли охир моҳиҳои навъи самак, равғанмоҳӣ, марлин 90 % дошта шуданд. Тақрибан 21 миллион баррел нафт ҳар сол ба баҳру уқёнусҳо рехта мешавад. Партовҳои синтетикие, ки ба обанборҳои калон партофта мешаванд, сабабгори фавти миллионҳо паррандагон ва ширхораҳои баҳрӣ мегарданд. Дар 100 соли охир аз сабаби гармии саросарӣ сатҳи оби обанборҳои бузург 10-25 сантиметр боло шудааст. Аз ҳамин сабаб мавзӯи Рӯзи байналмилалии баҳр ҳар сол ба як мушкилӣ дар ин самт бахшида мешавад.
Асосгузори сулҳу Ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни суханронӣ дар чорабинии сатҳи баланди «Аз Ҳадафҳои Рушди Ҳазорсола то Ҳадафҳои Рушди Устувор дар минтақаи Осиёву Уқёнуси Ором» дар Иёлоти Муттаҳидаи Амрико зикр доштанд: «Набудани имконияти баромад ба баҳр имконияти ҳамгироии кишварҳои рӯ ба инкишофи маҳсур дар хушкиро бо низоми бисёрҷонибаи тиҷорат душвор гардонида, ба дигар ҷанбаҳои рушди устувор таъсири манфӣ дорад. Аз ин рӯ, мо ҷонибдори ба кишварҳои рӯ ба инкишофи маҳсур дар хушкӣ додани авлавият ва афзалияти зиёдтарин дар низоми тиҷорат ҳастем. Махсусан муҳим мешуморем, ки дар иртибототи нақлиётиву коммуникатсионӣ ҳама гуна монеаҳои беасос ва сунъӣ, ки онҳо ба танзиму таҳкими ҳамкориву шарикӣ мусоидат намекунанд, аз байн бардошта шаванд.
Дар робита ба ин, мо ба ҳамкории минтақавӣ дар чунин бахшҳо, мисли рушди инфрасохтор, татбиқи лоиҳаҳои роҳи оҳану автомобилгард, хатҳои интиқоли барқу лӯлаи газ таваҷҷуҳи хосса медиҳем».
Ҳарчанд Тоҷикистон ба баҳру уқёнус роҳ надошта бошад ҳам, дар ҷумҳурӣ обанбори бузург-обанбори «Баҳри тоҷик» арзи ҳастӣ дорад. Сайёҳони хориҷӣ ҳар сол барои истироҳат ба ин минтақа меоянд. Обанбори дигар- ин обанбори Норак аст, ки бо табиати зебои худ сайёҳони зиёдро мафтун кардааст.
Обанборҳои Қайроққум ва Норак иншооти махсуси обтозакунӣ доранд, ки онҳоро аз ифлосшавӣ эмин медорад.