НАМОЯНДАИ ТОҶИКИСТОН – ДАР РӮЙХАТИ МАҶАЛЛАИ FORBES: Азизҷон Азимӣ, як ҷавони муваффақи тоҷик, сазовори ҷоизаи академикии Барак Обама гардид!
![](https://khovar.tj/wp-content/uploads/2018/03/Aziz-Azimi.jpg)
ДУШАНБЕ, 28.02.2018 /АМИТ «Ховар»/. Азизҷон Азимӣ, як ҷавони муваффақи тоҷик, ки дар Амрико таҳсил мекунад, ба рӯйхати маҷалаи бонуфузи «Форбс» (Forbes) – 2018 таҳти номи «30 то 30» (30 соҳибкори иҷтимоии ҷавони то 30-сола дар Осиё) шомил гардид.
Тавре номбурда дар саҳифаи худ дар шабакаи иҷтимоии Facebook хабар додааст, ӯ аввалин намояндаи Тоҷикистон аст, ки номаш ба ин рӯйхат ворид гардидааст.
Лозим ба ёдоварист, ки чанде қабл ин ҷавони тоҷик барандаи стипендияи Барномаи муътабари «The Knight—Hennessy Scholars» гардида буд. Ин стипендия барои таҳсил дар Донишгоҳи Стенфорди Амрико дода мешавад. Соли равон аз миёни 3 ҳазору 600 довталаб 49 нафар гирандаи ин стипендия гардиданд ва яке аз онҳо шаҳрванди Тоҷикистон Азизҷон Азимӣ мебошад.
Дар робита ба комёбиҳо ва дигар самтҳои фаъолияту нақшаҳои минбаъдаи Азизҷон АЗИМӢ мухбири АМИТ «Ховар» Ибодати ДАВЛАТ бо ӯ ҳамсуҳбат шуд.
-Ман соли 1997, яъне замоне, ки дар Тоҷикистон бо талошҳои пайдарпай ва хастанопазири сиёсатмадори ҷавони миллати тоҷик муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон истиқлолият пойдор гардида, ваҳдати миллӣ ба миён омад, ба дунё омадам, —иброз намуд А. Азимӣ зини суҳбат. — Аз синни хурдсолӣ ба омӯхтани забонҳои хориҷӣ ва умурҳои байналмилалӣ шавқи зиёд доштам. Дар ёд дорам, ки ҳар субҳ ба ҷои наворҳои кӯдакона шабакаи телевизионии «Евронюс» — ро тамошо мекардам. Инчунин аз 5-солагӣ ба омӯзиши забони англисӣ оғоз кардаам. Модарам, ки Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад, аҳамияти зиёде ба дониши ман медоданд. Тариқи экстерн бо иҷозати Вазорати маориф, ман якчанд синфро ҳамчун талабаи боистеъдод гузаштам.
— Яъне?
— Яъне дар 8-солагӣ ба синфи 7-уми Литсей барои талабагони боистеъдод дохил шудам.
— Даст ёфтан барои таҳсил дар Амрико душвор буд?
-Вақте синфи 9 мехондам, ман ва ду талабаи дигари литсей дар озмуни байналмиллалии I-SWEEEP 2008 дар ш. Хюстони ИМА иштирок карда, сазовори ҷои якум ва медалҳои тилло гардидем. Лоиҳаи мо аз кашф кардани қувваи барқ аз лойи геобактер иборат буд. Пас аз ин пирӯзӣ таҳсилро дар мактаби хусусии Разӣ дар ш. Ню-Йoрки ИМА давом додам. Соли 2012 мактабро бо баҳои аъло, ҷоизаи академикии Президенти вақти ИМА Барак Обама ва ҳамчун роҳбари «ҳукумати хонандагон» хатм кардам.
Баъдан дар факултаи аълохонони донишгоҳи Хофстра (Hofstra University) бо стипендияи президенти донишгоҳ таҳсилро давом додам. Пас аз як соли хониш дар ин донишгоҳ ман ба Донишгоҳи Ню-Йорк (NYU) гузаштам.
-Таҳсил дар ин донишгоҳ бо чӣ фарқ мекунад?
— Донишгоҳи Ню-Йоркро ман бо ду ихтисос — иқтисодиёт ва умури байналмилалӣ хатм кардам. Бояд зикр кунам, ки дар донишгоҳ президенти клуби Созмони Милали Муттаҳид интихоб гардида будам ва ҳамчунин дар ҳукумати донишҷӯӣ иштирок доштам. Дар 19-солагӣ Донишгоҳро хатм кардам ва дар маросими хатмкунии донишҷӯён дар стадиони машҳури Янки (Yankee Stadium) ҳамчун хатмкунандаи ҷавонтарин рамзи донишгоҳ, яъне машъалро дар даст бурдам.
— Пас аз хатми донишгоҳ ба чӣ кор машғул шудед?
— Пас аз хатми донишгоҳ таҷрибаи кориамро дар қароргоҳи ширкати консалтингии «Саймон-Кучер» дар Ню-Йорк дар департаменти бонкӣ идома додам. Инчунин дар Агентии аҳолии Созмони Милали Муттаҳид (UNFPA) кор кардам ва як индикатори мӯътадилро барои лоиҳаи таҷрибавии (пилотии) UNFPA дар Гондурас эҷод намудам. Дар ҳамoн давра бисёр фикр мекардам, ки чӣ тавр ба Ватани маҳбубам манфиат оварда метавонам.
-Пас ба чӣ хулоса омадед?
— Пас аз андешаронии зиёд ба хулосае омадам, ки бояд таҷриба ва донишамро барои инкишофи имкониятҳо ба ҷавонони кишвар сарф намоям. Хаёл кардам, ки бояд фаъолияти пас аз дарсиро мисли клуби СММ дар Донишгоҳи Ню-Йорк ба забони англисӣ ба ҷавонони тоҷик фароҳам оварaм. Ҳамин тавр, ташкилоти ҷамъиятии «ТаҷРапт» ба амал омад.
Моҳи апрели соли 2017 ба Тоҷикистон баргаштам ва ба кори ташкилоти ҷамъиятии «ТаҷРапт» оғоз бахшидам. Тавассути сазовор гардидан ва истифода бурдани грантҳои хурди байналмилалӣ мо тавонистем дар муддати кӯтоҳ лоиҳаро дар Соли ҷавонон амалӣ намоем.
— Лоиҳаи ташкилоти ҷамъиятии «ТаҷРапт» тариқи ройгон ба талабагони мактабҳои миёна ва донишгоҳ дарсҳои иловагиро дар соҳаҳои баробарии гендерӣ, фикронии интиқодӣ ва инноватсия бa забони англисӣ ба амал овард. То ҳанӯз садҳо нафар ҷавонони тоҷик дар дарсҳои мо иштирок намуда, саҳми худро барои пешравии ҷомеа тибқи корҳои волонтёрӣ ва ёрӣ ба оилаҳои камбизоат, собиқадорон ва ятимон расонидаанд.
— Ташкилоти шумо кадом дарсҳоро ба довталабон ва ба ҷавонон меомӯзонад?
— Мавзӯъҳои байналмилалӣ, ба монанди тағйирёбии иқлим, ҷаҳонишавӣ ва тиҷорат байни давлатҳо қисми муҳими барномаи таълимии «ТаҷРапт»-ро таъсис медиҳанд. Якчанд талабагонамон тавонистанд ба донишгоҳҳои бонуфузи хориҷӣ бо стипендия дохил шаванд. «ТаҷРапт» ба ҷавонон имконият медиҳад, ки забони англисиро хуб омӯзанд. Ман боварии комил дорам, ки талабагони «ТаҷРапт» ва кулли ҷавонони кишвар ояндаи дурахшони Ватан мебошанд.
— Баъди оғози лоиҳа Шумо таҳсилро дар Амрико идома додед?
— Бале, дар Донишгоҳи Ҳарвард. Моҳи августи соли 2017 дар факултаи ба номи Ҷон Ф. Кеннеди ба таҳсил дар магистратура оғоз кардам. Ҳамчунин ба Донишгоҳи Стэнфорд барои омӯзиш дар барномаи якҷояи магистратураи Стэнфорд ва Ҳарвард аппликатсия равон намудам. Тибқи ин барнома, донишҷӯ ду дипломи магистратура — дар сиёсати давлатӣ (MPP) аз Ҳарвард ва бизнес администратсия (MBA) аз Стэнфорд — пас аз се соли хониш ба даст меорад. Соли якум — таҳсил дар Ҳарвард, соли дувум — таҳсил дар Стэнфорд ва соли сеюм — як семестри таҳсил дар Ҳарвард ва семестри дигар дар Стэнфорд.
— Албатта, ин на ба ҳама даст медиҳад…
— Аслан қабул шудан ба барномаи тиҷорати маъмурӣ дар Стэнфорд аз ҳама душвортарин байни мактабҳои олии тиҷоратӣ дар дунё мебошад. Танҳо 6 дарсади довталабон — яъне 1 нафар аз 18 довталаб — донишҷӯи мактаби олии бизнеси Стэнфорд мегарданд. Ҳамзамон ман ҳуҷҷатҳоямро ба стипендияи Найт-Хеннессии Стэнфорд (Knight-Hennessy Scholars Program), ки акнун таъсис ёфта буд, ирсол намудам.
— Ин чӣ гуна стипендия аст?
— Ин стипендия бузургтарин лоиҳаи кумаки молиявӣ барои донишҷӯён дар дунё буда, фонди оинномавиаш $750 миллионро ташкил медиҳад. Стипендияро миллиардери амрикоӣ ва асосгузори ширкати «Nike Фил Найт», ки хатмкунандаи MBA-и Стэнфорд мебошад, бо туҳфаи $450 миллион ба Стэнфорд таъсис додааст. Инчунин Ҷон Хеннесси, собиқ президенти Стэнфорд ва ҳоло раиси Шӯрои мудирони ширкати «Alphabet» роҳбари ин лоиҳаи стипендиявӣ гардид. Ин стипендия барои таҳсил дар магистратура ва докторантура дар Стэнфорд тамоми шароитро таъмин менамояд — аз ҷумла, пули донишгоҳ, хобгоҳ, суғуртаи тиббӣ, китобҳо, хӯрок, хароҷоти ҳаррӯза ва ҳатто грантҳо барои тадқиқоти илмӣ ва лоиҳаи соҳибкорӣ.
— Кай огоҳ шудед, ки ба ин барнома роҳ ёфтед?
— Пас аз пур намудани аппликатсия, ки иборат аз имтиҳони стандартӣ, якчанд иншо, тавсияномаҳои касбӣ, ҷавоб ба саволҳо ва мусоҳиба буд, моҳи декaбри соли 2017 хабар омад, ки расман ба барномаи MBA-и Стэнфорд қабул гардидаам. Пас аз як моҳ маро ба yик-энди ғолибони стипендияи Найт-Хеннесси даъват намуданд. Дар давоми се рӯз финалистон бо кампуси Стэнфорд шинос гардиданд ва дар мусоҳиба бо коммиссияи қабули стипендия иштирок карданд. 12 феврал ба ман Ҷон Хеннесси шахсан занг зад ва гуфт, ки ҳамчун донишҷӯи ҷавонтарин ба дарёфти стипендияи Найт-Хеннесси мушарраф гардидаам. Аз 3600 довталаб ба ин ҳуқуқ танҳо 49 нафар аз 20 давлат соҳиб гаштанд.
— Шуморо ба ин дастовардатон табрик мегӯем! Бигӯед, ки он лаҳза, яъне вақти шунидани ин хабар Шуморо чӣ гуна эҳсосот фаро гирифт?
— Медонед, ман аз ҳама бештар фахр аз он дорам, ки Тоҷикистон ягона давлати собиқ шӯравӣ мебошад, ки намояндаи худро дар ин барномаи стипендиявии бонуфуз ва глобалӣ дорад. Дарҳақиқат, соҳибони ин стипендия нафарони умедбахш, аз соҳибкорони иҷтимоии ҷавон аз рӯйхати журнали «Форбс» то таҳқиқотчиёни тиббӣ, ки бар зидди саратон мубориза мебаранд, мебошанд. Ҳадафи ҳамаи мо, яъне соҳибони стипендияи Найт-Хеннесси, — ҳал намудани мушкилиҳои глобалӣ дар соҳаҳои гуногун аст.
— Айни замон дар кадоме аз донишгоҳҳои гуфтаатон таҳсил доред?
— Ҳоло таҳсили ман дар Ҳарвард идома дорад ва моҳи сентябр ба Стэнфорд хоҳам рафт.
— Оянда чӣ нақшаро амалӣ карданиед?
— Ташаббуси навамон, ки худам тариқи интернет мавриди амал қарор додам, дарси онлайнӣ бо номи «Инкубатори инноватсионӣ» ном дорад, ки ҳадафаш ошно намудани хонандагон ва донишҷӯёни боистеъдод дар самтҳои иқтисодиёти байналмилалӣ мебошад. Дар ин дарси виртуалӣ хонандагон аз Душанбе, Хуҷанд ва 4 ноҳияи дигари ҷумҳурӣ тариқи интернет иштирок мекунанд. Илова бар ин, ҳоло дар лабораторияи инноватсионии Ҳарвард корро болои як стартапи худам оғоз намудам. Ҳадафи стартап, ки номаш «YouPol» мебошад, таъсиси платформаи онлайнӣ аст, ки дар он овоздиҳандаҳои амрикоӣ метавонанд бо номзадҳо ба Конгресси ИМА дар интихоботи моҳи ноябри соли равон шинос шаванд.
Оянда ният дорам, ки ба соҳаи сохибкории иҷтимоӣ- фаъолият бар манфиати ҷомеа машғул шавам ва барои зиёд намудани имкониятҳои таҳсилотӣ барои ҷавонони боистеъдоди Ватани азизам –Тоҷикистон кушиш ба харҷ диҳам.
— Муваффақ бошед!
— Ташаккур.
Ибодати ДАВЛАТ,
АМИТ «Ховар»