Мубориза бо терроризм ва ифротгароӣ яке аз самтҳои муҳими сиёсати давлатии Тоҷикистон муайян гардидааст

ДУШАНБЕ, 03.03.2026 /АМИТ «Ховар»/. Терроризм яке аз хатарҳои ҷиддитарини ҷаҳони муосир ба ҳисоб рафта, амнияти миллӣ, суботи сиёсӣ ва рушди иҷтимоиву иқтисодии давлатҳоро таҳти таҳдид қарор медиҳад. Ин кирдор бо истифода аз зӯроварӣ, тарсу ҳарос ва амалҳои ғайриқонунӣ барои расидан ба ҳадафҳои сиёсӣ, идеологӣ ё мазҳабӣ амалӣ мегардад. Терроризм марз намешиносад ва метавонад дар ҳар минтақаи ҷаҳон зуҳур намояд. Дар шароити ҷаҳонишавӣ, рушди технологияҳои иттилоотӣ ва густариши шабакаҳои иҷтимоӣ, гурӯҳҳои ифротӣ имконияти бештар барои таблиғ ва ҷалби ҷонибдорон пайдо мекунанд, ки ин вазъ муборизаи дастҷамъонаро талаб менамояд.

— Таҷрибаи таърихии кишварҳои гуногун нишон медиҳад, ки терроризм бештар дар муҳити бесуботии сиёсӣ, камбизоатӣ, нобаробарии иҷтимоӣ ва сатҳи пасти маърифат рушд мекунад. Ҷавононе, ки бо мушкилоти иқтисодӣ ва иҷтимоӣ рӯ ба рӯ мешаванд, метавонанд зери таъсири идеологияи ифротӣ қарор гиранд. Аз ин рӯ, пешгирии терроризм танҳо бо чораҳои қудратӣ маҳдуд намешавад, балки тақвияти маърифат, баланд бардоштани сатҳи зиндагӣ ва рушди фарҳанги таҳаммулпазириро низ талаб мекунад.

Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон масъалаи мубориза бо терроризм ва ифротгароӣ яке аз самтҳои муҳими сиёсати давлатӣ муайян гардидааст. Пас аз солҳои вазнини ҷанги шаҳрвандӣ, ки барои ҷомеаи тоҷик сабақи талхи таърихӣ гардид, зарурати ҳифзи сулҳу субот ва ваҳдати миллӣ ба авлавияти асосӣ табдил ёфт. Дар ин замина нақши Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар таҳкими сулҳ, ваҳдати миллӣ ва пешгирии таҳдидҳои террористӣ бисёр назаррас мебошад. Сиёсати пайгиронаи давлат дар самти мубориза бо терроризм ба таҳкими пояҳои ҳуқуқӣ, тақвияти сохторҳои қудратӣ, баланд бардоштани сатҳи маърифати сиёсӣ ва динии аҳолӣ равона гардидааст.

Бо ташаббус ва роҳнамоии Пешвои миллат якчанд қонун ва барномаҳои давлатӣ қабул шуданд, ки ба муқовимат бо экстремизм ва терроризм нигаронида шудаанд. Ҳамзамон Тоҷикистон дар ҳамкорӣ бо созмонҳои байналмилалӣ, аз ҷумла United Nations дар муборизаи ҷаҳонӣ бар зидди терроризм саҳми фаъол мегузорад. Пешвои миллат аз минбарҳои байналмилалӣ пайваста таъкид менамоянд, ки терроризм ва ифротгароӣ дин, миллат ва давлат надоранд ва истифодаи номи дини мубини ислом барои амалҳои зӯроварона нодуруст ва хатарнок аст. Ин мавқеи устувор ба таҳкими имиҷи байналмилалии Тоҷикистон ҳамчун давлати сулҳхоҳ ва мухолиф ба ифротгароӣ мусоидат намудааст.

Ҳамзамон таваҷҷуҳи махсус ба тарбияи ҷавонон, баланд бардоштани сатҳи дониш, рушди илму маориф ва эҳсоси ватандӯстӣ яке аз василаҳои муҳими пешгирии терроризм ба шумор меравад. Зеро танҳо ҷомеаи дорои маърифати баланд метавонад дар муқобили таблиғоти ифротӣ устувор истад. Сиёсати иҷтимоии давлат, ки ба беҳтар намудани шароити зиндагии аҳолӣ ва фароҳам овардани ҷойи нави кор равона шудааст, низ ҳамчун омили муҳими коҳиш додани заминаҳои иҷтимоии терроризм хизмат мекунад.

Дар маҷмуъ, терроризм таҳдиди ҷиддӣ ба сулҳу субот ва рушди устувори ҷомеа мебошад. Мубориза бо он танҳо вазифаи мақомоти ҳифзи ҳуқуқ нест, балки масъулияти ҳар шаҳрванд низ ба ҳисоб меравад. Таҷрибаи Тоҷикистон нишон медиҳад, ки бо роҳбарии оқилона, сиёсати дурандешона ва ваҳдати миллӣ метавон ба таҳдидҳои муосир муқобилат намуд ва сулҳу амнияти ҷомеаро ҳифз кард.

Дар идомаи ин мавзуъ бояд таъкид намуд, ки таҷрибаи солҳои соҳибистиқлолӣ собит сохт, ки мубориза бо терроризм танҳо бо роҳҳои қудратӣ натиҷаи дарозмуддат дода наметавонад. Аз ҳамин лиҳоз, сиёсати давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон зери роҳбарии Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба усули пешгирикунанда такя мекунад. Яъне, дар баробари таҳкими сохторҳои амниятӣ, ҳамзамон ба таҳкими пояҳои маънавӣ, фарҳангӣ ва иҷтимоии ҷомеа аҳамияти аввалиндараҷа дода мешавад. Пешвои миллат борҳо таъкид намудаанд, ки танҳо ҷомеаи муттаҳид, дорои сатҳи баланди худшиносии миллӣ ва эҳсоси масъулият метавонад дар муқобили таҳдидҳои ифротӣ устувор бимонад.

Яке аз самтҳои муҳими сиёсати давлат дар ин замина, таҳкими маърифати динии дуруст мебошад. Бо дастгирии давлат фаъолияти муассисаҳои таълимии динӣ ба танзим дароварда шуда, пешгирии паҳншавии ақидаҳои бегона ва ифротӣ дар маркази таваҷҷуҳ қарор гирифтааст. Зеро истифодаи шиорҳои динӣ барои амалҳои террористӣ на танҳо ба амнияти давлат, балки ба арзишҳои аслии дини ислом низ латма мезанад. Мавқеи устувори роҳбарияти кишвар дар масъалаи ҷудо донистани дин аз ифротгароӣ ба таҳкими таҳаммулпазирӣ ва ҳамзистии осоишта мусоидат менамояд.

Сиёсати ҷавонон омили асосии пешгирии терроризм арзёбӣ мегардад. Таваҷҷуҳи махсус ба таҳсил, ҷалби ҷавонон ба илму инноватсия, варзиш ва фаъолияти ҷамъиятӣ имкон медиҳад, ки онҳо аз таъсири таблиғоти ифротӣ эмин монанд. Сиёсати иҷтимоии давлат, аз ҷумла баланд бардоштани сатҳи зиндагӣ, рушди инфрасохтор ва фароҳам овардани имконияти иқтисодӣ заминаҳои иҷтимоии ҷалбшавӣ ба гурӯҳҳои тундравро коҳиш медиҳанд.

Дар сатҳи байналмилалӣ низ Тоҷикистон ҳамчун ҷонибдори муборизаи дастҷамъона бар зидди терроризм шинохта шудааст. Ташаббусҳои Пешвои миллат дар сатҳи ҷаҳон ба ҳамгироии кишварҳо барои мубориза бо ин таҳдиди умумӣ равона гардидаанд. Ин равиш нишон медиҳад, ки амнияти миллӣ аз амнияти минтақавӣ ва ҷаҳонӣ ҷудо нест.

Метавон гуфт, ки мубориза бо терроризм дар Ҷумҳурии Тоҷикистон хусусияти фарогир дошта, ба таҳкими сулҳ, ваҳдати миллӣ ва рушди устувори давлат равона карда шудааст. Таҷрибаи мамлакат собит месозад, ки сиёсати оқилона, такя ба арзишҳои миллӣ ва масъулияти шаҳрвандӣ метавонанд сипари боэътимод дар муқобили таҳдидҳои террористӣ бошанд.

Абдукарим МУМИНЗОДА,
дотсенти кафедраи фаъолияти гумрукии
Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон