سده – مژده از نوروز. این جشن باستانی نماد آمادگی کشاورزان برای کاشت و کار است

دوشنبه، 22.01.2025 /”خوار”/. به گفته دانشمندان تاجیک، سده، مانند جشن‌های مهرگان، نوروز و تیرگان، جشنی برای کشاورزان است. این جشن نماد بیداری طبیعت، آمادگی برای کاشت و کار بهاری و رهای از سرما و رسیدن به گرما است.

امان‌الله سلیم‌زاده، رئیس آکادمی علوم کشاورزی تاجیکستان در رابطه به جشن سده مبا گفتگو به خبرنگار “خاور” گفت: جشن سده از آغاز کاشت و کار بهاری کشاورزان را نوید می‌دهد.

وی افزود: در این روز و شب، کشاورزان کارهای کشاورزی مختلفی  از جمله یخ‌زدایی باغ‌ها و تاکستان‌ها، شستن خاک شور، تمیز کردن زهکش‌ها و جوی‌ها، قطع و شکل‌دهی درختان، نرم کردن خاک اطراف درختان، پارو کردن برف اطراف درختان برای ذخیره رطوبت، تعمیر و آماده‌سازی ماشین‌آلات کشاورزی برای فصل، مبارزه با بیماری‌ها و حشرات و غیره انجام می‌دهند.

روشن رحمانی، استاد غرفه نظریه و ادبیات مدرن فارسی-تاجیکی دانشگاه ملی تاجیکستان این جشن را نماد پایان فصل بارندگی و اولین نشانه بهار و آمادگی برای کاشت ارزیابی کرد.

وی گفت: در این روزها، مردم، به ویژه کشاورزان، به طور سنتی کانال‌ها و جوی‌ها را حفر و تمیز می‌کردند، زمین را شخم می‌زدند، به زمین کود می‌دادند و بذرها را برای کاشت آماده می‌کردند.

آقای روشن رحمانی اضافه کرد: سده پایان زمستان، نزدیک شدن بهار و آغاز کار کشاورزی را نوید می‌دهد. به محض پایان روزهای سرد، زمین پر از باران، برف و آب می‌شود.

از زمین که نان‌آور کشاورز است، بوی خاک مشک‌آلود در هوا می‌پیچد. این جشن در مزارع بزرگ و تپه‌ها با مشارکت همه مردم برگزار می‌شود. از زمان‌های قدیم، کشاورزان هر ساله منتظر جشن سده بوده‌اند. کشاورزان با عشق دور آتش مقدس که یکی از سنت‌های جشن سده است، حلقه می‌زنند و برای فصل بهار آماده می‌شوند. کشاورز خاکستر آتش جشن سده را به امید برداشت پربار روی زمین می‌پاشد. او بیل خود را در زمین فرو می‌کند تا بهار امسال نیز برای او شادی به ارمغان بیاورد.

در جشن سده، کشاورزان بذرهای مرغوب و کودهای لازم را تهیه می‌کنند، ابزار و زمین را برای کاشت بهار آماده می‌کنند. آنها جوی‌ها و کانال‌های زهکشی را تمیز می‌کنند، یخ‌زدایی می‌کنند، خاک‌های شور را می‌شویند و کود می‌دهند. آنها همچنین شکل‌دهی درختان را انجام می‌دهند و اقداماتی را برای مبارزه با آفات و بیماری‌ها انجام می‌دهند.

کشاورزان همچنین در این دوره برای افزایش بهره‌وری دام، طیور، زنبور عسل، ماهی و بهبود کیفیت مواد غذای، وضعیت بهداشتی محل نگهداری آنها و محافظت از آنها در برابر بیماری‌ها تلاش می‌کنند.

اجداد آریایی ما با جشن گرفتن سده به جهانیان نشان دادند که برای کار جدید، فعالیت تولیدی و اولین سازمان‌دهندگان زندگی و حیات جدید آماده هستند. در جمهوری تاجیکستان، سده، به عنوان یک میراث فرهنگی و تاریخی، همه ساله با شکوه و جلال خاصی جشن گرفته می‌شود.