ЧАРО БАСТАНИ ТАСМАИ БЕХАТАРӢ ШАРТ АСТ? Истифодаи он кафолати бехатарии ҳам ронанда ва ҳам мусофир аст

ДУШАНБЕ, 21.07.2024 /АМИТ «Ховар»/. Тибқи муқаррароти модди 333-и Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон, дар мавриди истифода накардани тасмаи бехатарӣ қонунгузорӣ таҳримҳои маъмурӣ пешбинӣ мекунад. Андозаи ҷарима барои набастани тасмаи бехатарӣ аз 1 январи соли 2024 аз ним то як нишондиҳанда барои ҳисобҳо – аз 36 то 72 сомониро ташкил медиҳад. Истифодаи тасмаи бехатарӣ, пеш аз ҳама, кафолати бехатарии ҳам ронанда ва ҳам мусофир аст. Мутаассифона, баъзе ронандаҳо аҳамияти тасмаи бехатариро нодида гирифта, танҳо дар ҳолати мушоҳида кардани кормандони Бозрасии давлатии автомобилӣ ва айни замон дар мавзеъҳое, ки камераҳои мушоҳидавии роҳ насб гаштаанд, онро барои ҷарима нашудан мебанданд. АМИТ «Ховар» бо истинод ба Вазорати нақлиёти Ҷумҳурии Тоҷикистон ин мавзуъро шарҳ медиҳад.

Тасмаи бехатарӣ воситаҳои бехатарии ғайрифаъол (маҷмӯи хусусиятҳои сохторӣ ва амалиётии мошин, аз қабили камарбанди бехатарӣ, унсурҳои фурӯбарандаи энергия, болиштҳои ҳавоӣ, сутуни роҳбарикунанда ва ғайра) мебошад, ки барои нигоҳ доштани ронанда ва мусофири мошин (ё дигар воситаи нақлиёт) дар ҳолати садама ё таваққуфи ногаҳонӣ ҳангоми кор накардани воситаҳои бехатарии фаъол (масалан, системаи тормоз) барои пешгирии садама пешбинӣ шудааст.

Истифодаи тасмаи бехатарӣ ҳаракати ронанда ё мусофирро тавассути инерсия, инчунин бархӯрдҳои эҳтимолии онҳоро бо ҷузъиёти дохили мошин ё дигар мусофирон пешгирӣ менамояд.

Ғайр аз ин, тасмаи бехатарӣ ҳангоми садама каме дароз мешавад, ба ин васила энергияи кинетикии ронанда ва мусофирро аз худ карда, ҳаракати онҳоро бозмедорад.

Агар мошин болишти ҳавоии бехатарӣ ҳам дошта бошад, истифодаи тасмаи бехатарӣ ҳатмист. Тартиби боз шудани болишт бо чунин фарзия таҳия карда мешавад, ки ронанда (мусофир) ҳангоми бозшавии болишт тасмаро бастааст. Аз ин рӯ, фаъол шудани болиштҳо дар лаҳзаи номувофиқатии ногаҳонии бадани инсон ҳангоми садама метавонад ба оқибатҳои пешгӯинашаванда оварда расонад. Масалан, ҳангоми зарбаи пеш болишти фаъолшуда ба сари ронанда ё мусофире, ки тасма набастаанд, бармехӯрад, ки қувваи он аз зарбаи панели пеши кабинаи мошин зиёдтар аст. Аз ин рӯ, дар баъзе мошинҳои муосир болиштҳои ҳавоии бехатарӣ дар мошинҳое, ки ронанда ё мусофир (он) -и он тасма набастаанд, ҳангоми садама фаъол намегардад.

Ёдовар мешавем, ки дар доираи марҳилаи чоруми лоиҳаи «Беҳтар намудани роҳҳои минтақавии алоқа дар Осиёи Марказӣ (БРАМОМ4)» 3 апрели соли 2024 дар Вазорати нақлиёти Ҷумҳурии Тоҷикистон қарордод дар бораи зиёд намудани масъулияти ронандагон барои истифодаи тасмаи бехатарӣ ҳангоми ҳаракати воситаҳои нақлиёт ба имзо расид. Аз ҷониби фармоишгар онро Вазири нақлиёти Ҷумҳурии Тоҷикистон Азим Иброҳим ва аз ҷониби иҷрокунанда Директори ширкати машваратии (консалтингии) Бритониё EASST Expertise LTD Эмили Карр имзо карданд.

Ҳадаф аз имзои ин қарордод, дар ҳамкорӣ бо вазорату идораҳои дахлдор, пеш аз ҳама Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон, андешидани тадбирҳо ҷиҳати такмили санадҳои меъёрии ҳуқуқии соҳавӣ оид ба баланд бардоштани масъулияти ронандагони воситаҳои нақлиёт, истифодаи ҳатмии тасмаи бехатарӣ ҳангоми ҳаракат дар роҳҳо, гузаронидани маъракаи васеи иттилоотӣ оид ба зарурат ва манфиати истифодаи тасмаи бехатарӣ мебошад.

Ширкати EASST Expertise LTD 5 апрели соли равон бо иштироки намояндагони вазорату идораҳо, ташкилоту муассисаҳои дахлдори мамлакат оғози корҳоро дар доираи татбиқи лоиҳаи мазкур дар Ҷумҳурии Тоҷикистон муаррифӣ намуд.

Мавриди тазаккур аст, ки мутобиқи талаботи боби 3-и Қоидаҳои ҳаракат дар роҳ, ки бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 29 июни соли 2017 тасдиқ шудааст, ронандаи воситаи нақлиёт уҳдадор аст, ки ҳангоми ҳаракат тасмаи бехатариро бандад ва то он даме, ки мусофири дар курсии назди ронанда нишаста камарбанди бехатариро набандад, воситаи нақлиётро ба ҳаракат надарорад. Ин яке аз вазифаҳои асосии ҳар як ронанда, новобаста аз навъи воситаи нақлиёт, маҳсуб мешавад.

Ҳангоми рондани мотосикл ронанда вазифадор аст, ки кулоҳи бехатарӣ (мотошлем) пӯшад ва мусофиронро низ бе кулоҳи бехатарӣ интиқол надиҳад.

Рухсораи НУР,
АМИТ «Ховар»

АКС аз манбаъҳои боз