Бахшида ба Рӯзи ҳуқуқи инсон дар Маркази тадқиқоти стратегӣ конфронс доир шуд

ДУШАНБЕ, 04.12.2025 /АМИТ «Ховар»/. 4 декабр бахшида ба Рӯзи ҳуқуқи инсон (10 декабр) дар Маркази тадқиқоти стратегии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти унвони «Масоили мубрами ҳимояи ҳуқуқи инсон дар раванди сиёсии муосир» конфронс доир шуд.

Тавре аз Маркази тадқиқоти стратегии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба АМИТ «Ховар» хабар доданд, дар конфронс иброз шуд, ки Тоҷикистон ҳамчун давлати демократӣ ва ҳуқуқбунёд принсипҳои ҳимояи ҳуқуқи инсонро дар Конститутсия ва қонунгузории миллӣ мустаҳкам намудааст. Ҳамчунин барои иҷрои уҳдадориҳои байналмилалии худ дар ин самт пайваста тадбирҳои зарурӣ меандешад.

«Фароҳам овардани фазои ҳуқуқӣ дар ҷомеа вазифаи аввалиндараҷаи давлати ҳуқуқбунёд аст. Риоя ва иҷрои Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ва қонунҳо, яъне волоияти қонун аз роҳҳои асосии ташаккул ва рушди давлатдории ҳуқуқбунёд ба шумор меравад. Барои татбиқи ин ҳадаф ҳифзи амният ва тартиботи ҳуқуқӣ зарур аст, зеро амният ва субот заминаи асосии рушди устувори давлат маҳсуб мешаванд», – баён гардид дар конфронс.

Таъкид шуд, ки ҳуқуқи инсон категорияи умумибашарӣ мебошад, ки ба шаҳрванд имкон медиҳад аз имтиёзҳо ва шароити зиндагии бехатар ва озод дар ҷомеа баҳра барад. Ҳуқуқҳои инсон аз табиати инсон сарчашма мегиранд. Онҳо дар посух ба шароити пайваста тағйирёбандаи ҷомеа ба вуҷуд меоянд ва инкишоф меёбанд. Ҳуқуқҳо аз таваллуд ба афрод тааллуқ дошта, хусусияти ҷудонашаванда доранд.

Баъди ба даст овардани Истиқлолияти давлатӣ Тоҷикистон роҳи бунёди давлати демократӣ ва ҳуқуқбунёдро интихоб намуд, ки дар он ҳуқуқу озодиҳои инсон мавқеи махсусро ишғол менамоянд. Ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд зинае мебошанд, ки дар асоси он рушди давлат ва ҷомеаи мустақили Тоҷикистон муайян карда мешавад.

Дар моддаи 5-и Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон чунин омадааст: «Инсон, ҳуқуқ ва озодиҳои он арзиши олӣ мебошанд. Ҳаёт, қадр, номус ва дигар ҳуқуқҳои фитрии инсон дахлнопазиранд. Ҳуқуқ ва озодиҳои инсон ва шаҳрвандро давлат эътироф, риоя ва ҳифз менамояд».

Конститутсия ҳамчун санади олии меъёрии ҳуқуқии давлат таъмини эътироф, эҳтиром, риоя ва ҳифзи ҳуқуқи инсон ва озодиҳои асосии онро кафолат медиҳад. Меъёрҳои ҳуқуқие, ки ба таъмини риоя ва ҳимояи ҳуқуқи инсон бахшида шудаанд, дар Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон пурра мустаҳкам гардонида шуда, ба он боби алоҳида ҳам ҷудо гардидааст. Қисмати зиёди меъёрҳои Конститусияро маҳз меъёрҳои ҳуқуқи инсон ташкил медиҳанд.

Меъёрҳои Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ба стандартҳои байналмилалии ҷаҳонӣ ҷавобгӯ буда, аз меъёрҳои Эъломияи ҳуқуқи башар сарчашма гирифтаанд.

АКС: Маркази тадқиқоти стратегии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон