«ЯК ҶАВОН — ЯК ДАРАХТ». Ин ташаббус ба ҳифзи табиат, ҷомеа ва ояндаи сабзи Тоҷикистон равона шудааст

ДУШАНБЕ, 06.03.2026 /АМИТ «Ховар»/. Солҳои охир масъалаҳои ҳифзи муҳити зист ба яке аз мавзуъҳои калидии сиёсати ҷаҳонӣ табдил ёфтаанд. Бо ин мақсад Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар тамоми шаҳру ноҳияҳои мамлакат иқдоми «Як ҷавон – як дарахт»-ро баргузор намуд.

— Тағйирёбии иқлим, коҳиши захираҳои табиӣ ва афзоиши таъсири омилҳои антропогенӣ ба табиат ҷомеаи ҷаҳониро водор месозанд, ки нисбат ба масъалаи рушди устувор бо масъулияти бештар муносибат намояд. Ҷумҳурии Тоҷикистон низ ҳамчун мамлакати  кӯҳсор ва дорои захираҳои нодири табиӣ ба ҳифзи муҳити зист аҳамияти ҷиддӣ медиҳад.

Дар ин замина ҷалби ҷавонон ба ташаббусҳои экологӣ аҳамияти хосса пайдо мекунад. Иқдоми ҷумҳуриявии «Як ҷавон – як дарахт» яке аз чунин иқдоми созанда мебошад, ки на танҳо ба шинонидани дарахтон, балки ба тарбияи масъулияти шаҳрвандӣ ва баланд бардоштани фарҳанги экологӣ равона шудааст.

Ин ташаббус аз он ҷиҳат муҳим аст, ки ҷавонон ҳамчун қишри фаъол ва неруи пешбарандаи ҷомеа дар маркази таваҷҷуҳи сиёсати давлатӣ қарор доранд. Ҳар як дарахте, ки аз ҷониби як ҷавон шинонида мешавад, рамзи саҳми шахсии ӯ дар ободонӣ, сабзкории маҳал ва ҳифзи муҳити зист мебошад. Ин амал на танҳо иқдоми амалӣ, балки изҳори мавқеи шаҳрвандии фаъол аст.

Иқдоми «Як ҷавон – як дарахт» дар тамоми шаҳру ноҳияҳои  мамлакат  бо иштироки фаъоли ҷавонон, донишҷӯён, хонандагон ва кормандони ташкилоту муассисаҳо баргузор мегардад. Ҳамзамон нигоҳубини минбаъдаи дарахтон низ ба зиммаи иштирокчиён гузошта мешавад, ки ин раванд масъулияти дарозмуддатро ташкил мекунад. Ташаббуси мазкур танҳо як барномаи экологӣ нест. Он дорои ҷанбаҳои иҷтимоӣ ва тарбиявӣ низ мебошад. Иштироки дастҷамъона дар шинонидани дарахтон ба таҳкими ҳамбастагӣ, ҳамкорӣ ва эҳсоси ягонагӣ мусоидат мекунад. Ҷавонон дар чунин муҳит малакаҳои кор дар гурӯҳ, эҳтиром ба табиат ва масъулиятшиносиро меомӯзанд. Имрӯз рушди устувор на танҳо масъалаи иқтисодӣ, балки масъалаи фарҳангӣ ва иҷтимоӣ низ мебошад. Агар ҳар ҷавон худро масъул ҳис кунад, ҷомеа метавонад ба натиҷаҳои назаррас ноил гардад. Иқдоми мазкур ба ҷавонон нишон медиҳад, ки ҳатто иқдоми хурд метавонад таъсири бузург дошта бошад.

Дар сатҳи давлатӣ низ чунин ташаббусҳо дастгирӣ меёбанд. Барномаҳои марбут ба ҷавонон ва муҳити зист дар сиёсати иҷтимоии мамлакат  мавқеи муҳим доранд. Ин иқдом ба таҳкими эътимоди ҷавонон ба институтҳои давлатӣ ва иштироки фаъолонаи онҳо дар ҳаёти ҷамъиятӣ мусоидат мекунад.

Бо назардошти таҷрибаи солҳои охир метавон гуфт, ки ташаббуси «Як ҷавон – як дарахт» ба анъанаи нек табдил ёфтааст. Дар бисёр минтақаҳо майдонҳои навбунёд, боғҳо ва хиёбонҳои сабз маҳз бо иштироки ҷавонон обод гардидаанд. Муҳимтар аз ҳама, чунин иқдом ҷаҳонбинии экологиро ташаккул медиҳанд. Ҷавонон дарк мекунанд, ки табиат неъмати умумӣ аст ва ҳифзи он вазифаи ҳар шаҳрванд мебошад. Ин гуна тарбия барои ояндаи давлату миллат  аҳамияти стратегӣ дорад.

Дар маҷмуъ, «Як ҷавон – як дарахт» намунаи равшани ҳамоҳангии сиёсати давлатӣ ва иштироки фаъоли ҷомеа мебошад. Он собит месозад, ки вақте ҷавонон ба корҳои созандагӣ  ҷалб мегарданд, натиҷаҳои мусбат на танҳо дар муҳити зист, балки дар таҳкими арзишҳои шаҳрвандӣ ва иҷтимоӣ низ зоҳир мешаванд.

Бо идомаи чунин ташаббусҳо  Ҷумҳурии Тоҷикистон метавонад роҳи рушди устувор ва ояндаи сабзро устуворона пайгирӣ намояд. Ҳар дарахти шинонида қадаме ба сӯи муҳити тоза, ҷомеаи фаъол ва давлатдории устувор мебошад.

 Муҳсин МУРОДЗОДА,
ходими пешбари Институти омӯзиши масъалаҳои давлатҳои Осиё ва Аврупои
Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон,
муовини раиси  ТҶ  «Пайравони Пешвои миллат»