Муассисаҳои таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ ба соли нави таҳсил омода мебошанд

ДУШАНБЕ, 29.08.2026 /АМИТ «Ховар»/. Дар сиёсати иҷтимоӣ ва иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон масъалаи тарбияи кадрҳои соҳибкасб, рушди малакаҳои амалӣ ва омода намудани ҷавонон ба фаъолияти воқеии истеҳсолӣ сол аз сол ҷойгоҳи муҳимтар касб менамояд. Ин таваҷҷуҳ натиҷаи дастгирии пайвастаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Ҳукумати мамлакат мебошад. Бо ҳамин дастгирӣ таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ имрӯз аз доираи як зинаи муқаррарии таҳсил берун рафта, ба яке аз воситаҳои муҳими таъмини рушди иқтисоди миллӣ, саноатикунонии босуръат, шуғли пурмаҳсул ва баланд бардоштани рақобатпазирии неруи инсонӣ табдил меёбад. Чунин ибрози назар намуд Раиси Кумита оид ба таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон Фарҳод Раҳимӣ дар суҳбат бо АМИТ «Ховар».

Дар идома Фарҳод Раҳимӣ чунин гуфт:

— Қабули «Барномаи рушди соҳаҳои таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон» низ идомаи ҳамин сиёсати ҳадафмандона буда, барои навсозии муҳити таълим, таҳкими заминаи моддию техникӣ, такмили мазмуну сифати омӯзиш, рақамикунонии равандҳо ва омодасозии кадрҳои коргарии ҷавобгӯ ба талаботи бозори меҳнат заминаи устувор фароҳам овардааст.

Дар чунин шароит омодагӣ ба соли нави таҳсил танҳо масъалаи таъмири бино ё омода кардани синфхона нест. Он нишондиҳандаи дараҷаи масъулияти низоми таҳсилот дар назди ҷомеа, оила ва ҳар ҷавон аст. Муассисаи касбӣ бояд донишҷӯ ё хонандаро на танҳо қабул кунад, балки барои ӯ муҳите муҳайё созад, ки дар он дониш бо таҷриба, назария бо малака, фан бо истеҳсолот ва таҳсил бо дурнамои шуғл пайваст гардад. Аз ҳамин нуқтаи назар, омодагии муассисаҳои таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ ба соли таҳсили 2026-2027 барои кумита масъалаи аввалиндараҷа буд ва корҳои анҷомдода нишон медиҳанд, ки шабакаи муассисаҳои соҳа ба марҳалаи нави фаъолият бо заминаи беҳтар ва имкониятҳои васеътар ворид мегардад.

Имрӯз тамоми 66 муассисаи таҳсилоти ибтидоии касбӣ ва 88 муассисаи таҳсилоти миёнаи касбӣ ба соли нави таҳсил омода мебошанд. Дар ҳамаи ин муассисаҳо корҳои таъмири ҷорӣ анҷом дода шуда, синфхонаҳо, утоқҳои корӣ, долонҳо, иншооти ёрирасон ва қисматҳои зарурии инфрасохторӣ ба тартиб оварда шуданд. Муҳим он аст, ки мо омодагиро танҳо аз рӯйи намуди зоҳирии биноҳо арзёбӣ намекунем. Мақсад аз ҳар як кори таъмирӣ фароҳам овардани шароити муносиб барои раванди босифати таълиму тарбия, таълими амалӣ ва фаъолияти бехатари омӯзгорону таълимгирандагон мебошад. Сифати муҳити таълимӣ ба фарҳанги омӯзиш таъсири мустақим дорад: синфхонаи тоза, таҷҳизоти коршоям ва фазои тартибёфта дар зеҳни ҷавон эҳсоси ҷиддият, масъулият ва эҳтиром ба касбро ташаккул медиҳад.

Яке аз муҳимтарин натиҷаҳои омодагӣ ба соли нави таҳсил тақвияти бесобиқаи заминаи моддию техникии муассисаҳо мебошад. Аз ҷониби кумита ба муассисаҳои таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ 71 озмоишгоҳи муосири фанҳои химия ва физика харидорӣ ва дастрас карда шуд. Ин иқдом барои низоми таҳсилоти касбӣ аҳаммияти хос дорад, зеро омодасозии мутахассиси замони муосир бе фаҳмиши таҷрибавии қонунҳои табиат, хусусиятҳои мавод, равандҳои технологӣ ва усулҳои ченкунию таҳлилӣ комил буда наметавонад. Озмоишгоҳ бояд ба ҷойе табдил ёбад, ки донишҷӯ формуларо танҳо аз китоб нахонад, балки натиҷаи онро дар таҷриба бинад, сабабу натиҷаро муқоиса кунад, бо асбоб кор намояд, саҳеҳӣ ва масъулияти техникиро омӯзад. Маҳз ҳамин гузариш аз донишҳои абстрактӣ ба фаҳмиши амалӣ яке аз шартҳои асосии ташаккули мутахассиси соҳибкасб аст.

Дар баробари ин, зиёда аз 700 компютер ва садҳо адад таҷҳизоти таълимию истеҳсолӣ ба муассисаҳои соҳа дастрас гардиданд. Дар иқтисоди муосир ҳатто касбҳое, ки пештар бештар ба меҳнати дастӣ такя мекарданд, имрӯз бо технологияҳои рақамӣ, барномаҳои идоракунӣ, таҷҳизоти рақамӣ, ташхиси компютерӣ ва воситаҳои автоматиконидашуда пайваст шудаанд. Аз ин рӯ, саводи рақамӣ дигар як малакаи иловагӣ нест, балки қисми таркибии салоҳияти касбӣ мебошад. Компютер дар муассисаи касбӣ бояд воситаи омӯзиши фан, тарҳрезӣ, моделсозӣ, кор бо иттилоот, таҳияи ҳуҷҷатҳои техникӣ ва шиносоӣ бо технологияҳои нав бошад. Таҷҳизонидани муассисаҳо бо техникаи компютерӣ имконият медиҳад, ки муҳтавои таълим ба воқеияти истеҳсолот наздиктар гардад ва ҷавонон дар баробари касби интихобкардаашон малакаҳои рақамии барои корфармои имрӯза заруриро низ аз худ намоянд.

Садҳо адад тахтаҳои электронӣ ва синфӣ, инчунин зиёда аз 1000 ҷойи нишаст низ барои муассисаҳо харидорӣ ва дастрас карда шуданд. Дар чунин ҳаҷм тақвият додани таҷҳизоти синфхонаҳо барои соҳа иқдоми муҳим ва амалан нав мебошад. Тахтаи электронӣ имконият медиҳад, ки омӯзгор нақша, расм, ҷадвал, видеои омӯзишӣ, модели техникию технологӣ ва маводи интерактивиро дар як раванд муттаҳид намояд. Ин усул махсусан барои фанҳои касбӣ, ки дар онҳо нишон додани сохти дастгоҳ, пайдарпайии амалиёт, қоидаи бехатарӣ ё нақшаи технологӣ аҳаммияти калон дорад, самаранок аст. Ҷойҳои нави нишаст ҷузъи содаи маишӣ нестанд, онҳо шароити ҳаррӯзаи таълимро беҳтар карда, муҳити синфхонаро ба талаботи муосири ташкили дарс наздик месозанд.

Маҷмуи ин корҳо нишон медиҳад, ки мафҳуми омодагӣ ба соли нави таҳсил дар соҳаи таҳсилоти касбӣ мазмуни нав гирифтааст. Агар солҳои пеш таваҷҷуҳи асосӣ бештар ба таъмири ҷорӣ ва омодасозии бино равона мешуд, имрӯз дар маркази диққат сифати муҳити таълимӣ, таҷҳизоти озмоишӣ, технологияҳои рақамӣ, воситаҳои аёнӣ ва шароити омӯзиши амалӣ қарор доранд. Ин тағйирот тасодуфӣ нест. Иқтисодиёти ҷумҳурӣ ба кадре ниёз дорад, ки на танҳо маълумоти назариявӣ дошта бошад, балки тавонад бо таҷҳизот кор кунад, дастурро дуруст хонад, андозагирӣ анҷом диҳад, масъалаи техникиро таҳлил намояд, бо технологияҳои иттилоотӣ истифода барад ва дар гурӯҳи истеҳсолӣ масъулиятшинос бошад. Аз ин рӯ, навсозии инфрасохтори таълимӣ бояд ҳамеша бо навсозии методикаи таълим ва баланд бардоштани маҳорати омӯзгорону устоҳои таълими истеҳсолӣ ҳамқадам бошад.

Соли нави таҳсил барои шабакаи соҳа боз аз як ҷиҳат фарқкунанда хоҳад буд. Муассисаҳои нави таълимӣ дар шаҳри Душанбе, ноҳияҳои Фархор ва Рашт ба фаъолият оғоз менамоянд ва навбати дуюми Коллеҷи ҳунарҳои мардумии шаҳри Истаравшан мавриди истифода қарор мегирад. Кушода шудани муассисаҳои касбӣ дар минтақаҳо аз нигоҳи иҷтимоӣ ва иқтисодӣ аҳаммияти калон дорад. Ҳар қадар имконияти касбомӯзӣ ба маҳалли зисти ҷавонон наздик бошад, ҳамон қадар дастрасӣ ба таҳсил беҳтар мегардад, хароҷоти оила кам мешавад ва имкони омода кардани мутахассис барои эҳтиёҷоти маҳаллӣ бештар мешавад. Муассисаи касбӣ метавонад дар рушди ноҳия на танҳо ҳамчун муассисаи таълимӣ, балки ҳамчун маркази ташаккули малака, омӯзиши калонсолон, бозомӯзии аҳолӣ, дастгирии ҳунармандӣ ва рушди соҳибкории хурд нақши муассир гузорад.

Ба истифода додани навбати дуюми Коллеҷи ҳунарҳои мардумии Истаравшан низ дорои маънои васеътар аст. Ҳунарҳои мардумӣ танҳо мероси фарҳангӣ нестанд; онҳо дар шароити дуруст метавонанд ба манбаи шуғл, даромад, истеҳсоли маҳсулоти рақобатпазир ва муаррифии фарҳанги миллӣ табдил ёбанд. Вазифаи таҳсилоти касбӣ аз он иборат аст, ки пайванди анъана ва технологияро таъмин намояд: ҳунари дастиро бо тарҳрезии муосир, сифати маҳсулот, маркетинг, савдои электронӣ ва соҳибкорӣ пайваст кунад. Ҳамин гуна муносибат ба ҷавонон имкон медиҳад, ки ҳунари миллӣ барои онҳо на танҳо ёдгории гузашта, балки касби оянда ва фаъолияти иқтисодии устувор гардад.

Дар баробари синфхона ва озмоишгоҳ шароити зисти таълимгирандагон низ қисми ҷудонашавандаи сифати таҳсил мебошад. Бо ҳамин мақсад таъмири 14 хобгоҳи муассисаҳои таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ ба роҳ монда шудааст. Қисме аз онҳо, аз ҷумла дар шаҳру ноҳияҳои Ҳисор, Рӯдакӣ, Хуҷанд ва Ваҳдат, қисман аз таъмир бароварда шуда, дар дигар хобгоҳҳо корҳои таъмирӣ идома доранд. Барои ҷавононе, ки аз деҳа ва ноҳияҳои дурдаст ба таҳсил меоянд, хобгоҳ танҳо ҷои шабгузаронӣ нест. Он муҳити иҷтимоӣ, тарбиявӣ ва омӯзишии онҳо мебошад. Шароити муносиб дар хобгоҳ ба давомоти дарс, вазъи равонӣ, интизом, имконияти худомӯзӣ ва дар маҷмуъ ба натиҷаи таҳсил таъсир мерасонад. Аз ин рӯ, беҳтар намудани хобгоҳҳо бояд ҳамчун сармоягузорӣ ба сифати таҳсил ва баробарии имкониятҳо арзёбӣ шавад.

Самти дигари муҳим, ки дар арафаи соли нави таҳсил ба он диққати ҷиддӣ дода шуд, таъмини мазмуну муҳтавои таълим бо адабиёти тахассусӣ мебошад. То имрӯз зиёда аз 154 номгӯй китоби тахассусӣ барои зинаҳои таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ барои чоп омода шудааст. Ин кор аҳаммияти стратегӣ дорад, зеро таҷҳизоти нав бе маводи таълимии босифат ва барномаи муосир самараи пурра намедиҳад. Китоби тахассусӣ бояд забони назария ва амалияро ба ҳам пайвандад, истилоҳоти дурусти касбиро ташаккул диҳад, технологияҳои навро шарҳ диҳад, талаботи бехатариро омӯзонад ва барои иҷрои кори мустақилона роҳнамо бошад. Омода намудани адабиёти таълимии касбӣ ба забони фаҳмо ва бо назардошти шароити воқеии истеҳсолии мамлакат яке аз роҳҳои муҳими баланд бардоштани сифати таълим ва коҳиш додани вобастагӣ аз маводи пароканда мебошад.

Дар маҷмуъ, он чизе ки имрӯз дар муассисаҳои таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ амалӣ мешавад, бояд аз нуқтаи назари тағйир додани муносибати ҷомеа ба касбомӯзӣ низ арзёбӣ гардад. Солҳои зиёд дар шуури қисме аз ҷомеа андешае ҷой дошт, ки роҳи асосии муваффақияти ҷавон ҳатман гирифтани таҳсилоти олӣ аст. Албатта, таҳсилоти олӣ нақши бузург дорад, аммо иқтисоди солим танҳо аз мутахассисони дорои дипломи донишгоҳӣ иборат шуда наметавонад. Корхона, сохтмон, неругоҳ, хоҷагии коммуналӣ, нақлиёт, кишоварзӣ, саноати сабук, хизматрасонӣ, технология ва дигар бахшҳо ҳамарӯза ба электрик, кафшергар, челонгар, механик, устои таҷҳизот, технолог, барномасоз, мутахассиси шабака, лаборант, сохтмончӣ, дӯзанда, ошпаз, таъмиргар ва даҳҳо касби дигар ниёз доранд. Маҳз ҳамин кадрҳо кори воқеии иқтисодро ба ҳаракат медароранд.

Бинобар ин, масъалаи нуфузи касбҳои коргарӣ танҳо масъалаи интихоби шахсии ҷавонон нест; он масъалаи амнияти иқтисодӣ ва қобилияти истеҳсолии давлат аст. Агар ҷумҳурӣ коргари соҳибихтисос, устои моҳир ва техники донишманд надошта бошад, ҳатто муосиртарин таҷҳизот пурра истифода намешавад. Технология худ аз худ маҳсулот намедиҳад; онро инсон идора мекунад. Саноатикунонӣ танҳо сохтани корхона нест; он сохтани низоми тайёр кардани кадрест, ки метавонад корхонаро ба таври босифат ба кор андозад, нигоҳ дорад, таъмир кунад ва такмил диҳад. Аз ҳамин сабаб, рушди таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ бояд ҳамеша ҳамчун қисми сиёсати иқтисодӣ ва рушди истеҳсолот дида шавад, на танҳо ҳамчун масъалаи соҳаи маориф.

Омӯзиши касб ба ҷавон як бартарии муҳими дигар медиҳад: ӯ натиҷаи меҳнати худро зуд мебинад ва мустақилияти иқтисодиро барвақттар эҳсос мекунад. Ҷавоне, ки касби мушаххасро хуб аз худ кардааст, метавонад ба бозори меҳнат бо малакаи санҷидашуда ворид шавад, ҷойи кор пайдо кунад, дар корхона таҷриба андӯзад, фаъолияти инфиродӣ оғоз намояд ё баъдан таҳсили худро идома диҳад. Муҳим он аст, ки роҳи касбомӯзӣ набояд ҳамчун роҳи маҳдудкунанда фаҳмида шавад. Баръакс, ин роҳ метавонад зинаи нахустини рушди касбӣ бошад. Корманди соҳибкасб бо таҷриба, дониш ва такмили пайваста метавонад то сатҳи усто, технолог, роҳбари қитъа, соҳибкор ё мутахассиси дараҷаи баланд рушд кунад. Барои чунин пешрафт муҳимтарин замина малакаи воқеӣ, интизоми меҳнат ва омӯзиши доимӣ аст.

Дар ҷаҳони имрӯза муҳлати «умри» бисёр малакаҳо кӯтоҳ шудааст. Технология нав мешавад, таҷҳизот тағйир меёбад, стандартҳои сифат сахттар мегарданд ва шаклҳои нави шуғл ба вуҷуд меоянд. Аз ин рӯ, муассисаи касбии муосир бояд на танҳо як касб омӯзонад, балки қобилияти аз нав омӯхтанро ташаккул диҳад. Ҳангоми кор бо компютер, лаборатория, асбоб ва таҷҳизоти нав таълимгиранда бояд фаҳмад, ки касб як маҷмуи амалиёти азёдшуда нест; касб қобилияти ҳал кардани масъала, мутобиқ шудан ба технологияи нав ва масъулият гирифтан барои натиҷаи кор аст. Ин фалсафаи нави касбомӯзӣ бояд дар тамоми раванди таълим, аз дарси аввал то таҷрибаомӯзӣ, ҷойгоҳи марказӣ дошта бошад.

Барои ба чунин ҳадаф расидан ҳамкории муассисаҳои таълимӣ бо корфармоён аҳаммияти ҳалкунанда дорад. Муассисаи касбӣ бояд набзи бозори меҳнатро эҳсос кунад: кадом касбҳо бештар талаб мешаванд, кадом технологияҳо ворид мешаванд, корхонаҳо аз хатмкунанда чӣ малака интизоранд ва кадом камбудиҳо дар омодасозии кадрҳо вуҷуд доранд. Ҳар қадар барномаи таълимӣ ба муҳити воқеии истеҳсолот наздик бошад, ҳамон қадар хатмкунанда барои кор омода хоҳад буд. Таҷрибаомӯзии босифат, дарсҳои амалӣ, ҷалби мутахассисони истеҳсолот, машварати корфармоён дар такмили барномаҳо ва ташкили омӯзиш дар ҷойи кор метавонанд фосилаи байни «диплом» ва «қобилияти иҷрои кор»-ро ба таври назаррас коҳиш диҳанд.

Аз ин ҷо масъалаи сифати кадрҳои омӯзгорӣ низ ба миён меояд. Таҷҳизоти нав худ ба худ дарсро муосир намекунад. Барои он омӯзгор ва устои таълими истеҳсолӣ бояд усули истифодаи онро донад, маводи таълимиро ба он мутобиқ созад ва хонандаро ба фаъолияти мустақилона ҷалб намояд. Маҳорати педагогӣ дар муассисаи касбӣ хусусияти дугона дорад: омӯзгор ҳам бояд фанро хуб донад ва ҳам мантиқи касбу истеҳсолотро дарк кунад. Аз ин рӯ, такмили ихтисос, омӯзиши технологияҳои нав, мубодилаи таҷриба ва наздик кардани омӯзгорон ба муҳити истеҳсолӣ аз вазифаҳои доимии соҳа боқӣ мемонад. Навсозии моддӣ вақте ба навсозии сифат табдил меёбад, ки инсон низ ҳамзамон рушд кунад.

Дар арафаи соли нави таҳсил ба омодагии касбии омӯзгорон ва устоҳои таълими истеҳсолӣ низ таваҷҷуҳи махсус зоҳир гардид. Зиёда аз 300 нафар омӯзгорон ва устоҳои таълими истеҳсолӣ аз машғулиятҳои такмили ихтисос гузаронида шуда, пас аз анҷоми онҳо соҳиби шаҳодатнома ва малакаҳои зарурии касбӣ барои кор бо таҷҳизоти муосир гардиданд. Ин иқдом аз он ҷиҳат муҳим аст, ки навсозии заминаи моддию техникӣ танҳо дар ҳолате ба натиҷаи воқеии таълимӣ табдил меёбад, ки шахси омӯзонанда тарзи дурусти истифодаи техника, таҷҳизоти озмоишгоҳӣ, воситаҳои рақамӣ ва технологияи нави истеҳсолиро хуб донад. Устои таълими истеҳсолӣ дар низоми таҳсилоти касбӣ пайванди мустақими назария ва амал мебошад: маҳз ӯ бояд ба таълимгиранда на танҳо пайдарпайии иҷрои амалиёт, балки фарҳанги истеҳсолот, риояи қоидаҳои бехатарӣ, истифодаи самараноки таҷҳизот ва масъулияти касбиро омӯзонад. Аз ҳамин рӯ, такмили ихтисоси омӯзгорону устоҳо дар баробари харидории таҷҳизоти нав яке аз шартҳои асосии баланд бардоштани сифати таълим ба ҳисоб меравад. Ин равиш имкон медиҳад, ки технологияҳои воридшуда дар синфхона, озмоишгоҳ ва устохонаи таълимӣ ба воситаи воқеии ташаккули малакаҳои касбии ҷавонон табдил ёфта, сармоягузорӣ ба инфрасохтори таълимӣ бо сармоягузорӣ ба неруи инсонӣ ҳамоҳанг гардад.

Омодагии пурраи 154 муассисаи таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ ба соли таҳсили 2026-2027, таъмири ҷории ҳамаи муассисаҳо, дастрас намудани 71 озмоишгоҳи муосири химия ва физика, зиёда аз 700 компютер, садҳо тахтаҳои электронӣ ва синфӣ, садҳо адад асбобҳои аёнӣ ва таҷҳизоти таълимию истеҳсолӣ, беш аз 1000 ҷойи нишаст, ба фаъолият оғоз намудани муассисаҳои нав, идомаи таъмири 14 хобгоҳ ва омода гардидани зиёда аз 154 номгӯй китоби тахассусӣ ва аз машғулиятҳои такмили ихтисос гузаштани зиёда аз 300 нафар роҳбарият ва омӯзгорону устоҳои таълими истеҳсолӣ бо гирифтани шаҳодатнома ва малакаҳои кор бо таҷҳизоти муосир маҷмуи нишондиҳандаҳое мебошанд, ки як самти равшани рушдро нишон медиҳанд. Инҳо иқдомҳои ҷудогона нестанд; ҳамаи онҳо бояд дар як занҷири ягона дида шаванд: шароити хубтар — таълими беҳтар, таълими беҳтар — малакаи баландтар, малакаи баландтар — шуғли устувортар ва шуғли устувор — рушди иқтисодӣ ва иҷтимоӣ.

Албатта, омодагӣ ба соли нави таҳсил анҷоми кор нест. Баръакс, он оғози марҳалаи нави масъулият аст. Аз рӯзи аввали дарс бояд назорат карда шавад, ки таҷҳизоти нав то чӣ андоза самаранок истифода мешавад, озмоишгоҳҳо чанд маротиба ба кори амалии хонандагон ҷалб мегарданд, компютерҳо ба кадом фанҳо ва лоиҳаҳо хизмат мекунанд, китобҳои нав чӣ гуна ба раванди таълим ворид мешаванд ва сатҳи азхудкунии малакаҳо чӣ гуна тағйир меёбад. Меъёри асосии муваффақият шумораи таҷҳизоти харидоришуда не, балки сифати хатмкунанда аст. Агар ҷавон пас аз хатм тавонад боэътимод кор кунад, қоидаҳои бехатариро риоя намояд, масъулиятшинос бошад, мушкили истеҳсолиро фаҳмад ва барои омӯзиши технологияи нав омода бошад, пас сармоягузорӣ ба муассисаи таълимӣ натиҷаи воқеӣ додааст.

Мо инчунин бояд фарҳанги эҳтиром ба меҳнатро тақвият диҳем. Ҷомеае, ки заҳмати усто, сохтмончӣ, механик, электрик, технолог, кишоварз, корманди хизматрасонӣ ва дигар соҳибкасбонро қадр мекунад, заминаи устувори рушд дорад. Касб арзишест, ки инсонро ба офаридан мепайвандад. Ҳар як бино, роҳ, дастгоҳ, либос, маҳсулоти озуқаворӣ, шабакаи барқ, воситаи нақлиёт ё хизматрасонии босифат натиҷаи меҳнати шахсони соҳибкасб аст. Аз ин рӯ, интихоби касби коргарӣ бояд ҳамчун интихоби созанда, обрӯманд ва ояндадор муаррифӣ шавад. Вазифаи муассисаҳои таълимӣ, оила, ҷомеа ва воситаҳои ахбори омма аз он иборат аст, ки ба ҷавонон имкониятҳои воқеии чунин роҳро дуруст нишон диҳанд.

Дар ин раванд роҳнамоии касбӣ низ бояд аз синни барвақттар ва бо маълумоти воқеӣ анҷом дода шавад. Ҷавон бояд бидонад, ки интихоби касб на аз рӯйи номи зебои ихтисос, балки аз рӯйи қобилият, шавқ, талаботи бозори меҳнат ва дурнамои рушди шахсӣ ба амал меояд. Муассисаҳои таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ имконият доранд, ки бо мактабҳо, корхонаҳо ва оилаҳо ҳамкорӣ намуда, рӯзҳои дарҳои кушод, намоиши касбҳо, озмунҳои маҳорати касбӣ ва вохӯриҳо бо мутахассисони муваффақро бештар баргузор намоянд. Вақте хонандаи мактаб устохона, лаборатория ва маҳсулоти дасти донишҷӯро мебинад, тасаввуроти ӯ дар бораи касб аз сухани умумӣ ба таҷрибаи воқеӣ табдил меёбад.

Ҳадафи ниҳоии ҳама корҳои анҷомдода як аст: ҳар муассисаи таҳсилоти касбӣ бояд ба макони омодасозии шахси дорои дониш, малака, фарҳанги меҳнат ва масъулияти шаҳрвандӣ табдил ёбад. Мо на танҳо коргар тайёр мекунем; мо инсоне тарбия мекунем, ки бо меҳнати худ дар бунёди ҷумҳурӣ саҳм мегузорад. Дар шароити рушди босуръати иқтисод, сохтмони иншооти нав, густариши истеҳсолот ва ворид шудани технологияҳои муосир ба ҳамаи бахшҳо, нақши чунин кадрҳо боз ҳам меафзояд. Ҳар мутахассиси хуб омодашуда як воҳиди қувваи истеҳсолӣ, як манбаи даромади оила, як имконияти нави соҳибкорӣ ва як саҳми мустақим дар рушди маҳал ва давлат мебошад.

Соли таҳсили 2026-2027 барои соҳаи таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ бояд соли истифодаи самараноки имконияти нав гардад. Пойгоҳи моддию техникӣ таҳким меёбад, муассисаҳои нав ба фаъолият шуруъ мекунанд, хобгоҳҳо беҳтар мешаванд, адабиёти тахассусӣ омода мегардад ва воситаҳои рақамии таълим бештар мешаванд. Акнун вазифаи мо он аст, ки ин имкониятҳоро ба сифати нави таълим табдил диҳем. Барои Кумита оид ба таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ ҳар як компютер, ҳар як озмоишгоҳ, ҳар як китоби тахассусӣ ва ҳар як синфхонаи таъмиршуда танҳо як адад дар ҳисобот нест; онҳо бояд воситаи рушди қобилияти ҷавонон бошанд. Маҳз аз ҳамин андеша мо фаъолияти минбаъдаро ба роҳ мемонем.

Бо итминон метавон гуфт, ки омодагии имсолаи муассисаҳои соҳа барои оғози соли нави таҳсил заминаи хуб фароҳам овардааст. Дастгирии Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Ҳукумати мамлакат ба мо имкон медиҳад, ки таҳсилоти касбиро марҳала ба марҳала ба талаботи нави иқтисод ва ҷомеа мутобиқ намоем. Аммо арзиши аслии ин дастгирӣ дар натиҷае зоҳир мешавад, ки дар зиндагии ҷавонон ба вуҷуд меояд: касби воқеӣ, ҷойи кори арзанда, эҳсоси худбоварӣ, қобилияти таъмин кардани оила ва омодагӣ барои саҳмгузорӣ дар пешрафти Ватан. Агар таҳсилоти касбӣ чунин натиҷаро таъмин кунад, пас он на танҳо як зинаи низоми таҳсилот, балки яке аз такягоҳҳои устувори рушди миллӣ хоҳад буд. Ва мо ин корро анҷом хоҳем дод ва таҳсилотии ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ дар рушди устувори иқтисоди мамлакат зинаҳои муҳимтарин хоҳанд гардид.

АКС: АМИТ «Ховар»