Дар Душанбе 34 адад ёдгории таърихию фарҳангӣ, меъморӣ ва монументалӣ мавҷуданд

Душанбе, 5.05.2016./АМИТ«Ховар»/. Тибқи Нақшаи генералии шаҳри Душанбе  марҳилаи аввали татбиқи он  дар қисмати марказии шаҳри Душанбе, аз  ҷумла, дар хиёбони Рӯдакӣ  амалӣ  гардида,  ба истиснои биноҳои дар  «Рўйхати ёдгориҳои таърихию фарҳангӣ ва меъмории дараҷаи ҷумҳуриявӣ»  қарордошта ҷои иншооти як, ду ва сеошёнае, ки  ба талаботи шаҳрсозӣ ва конструктивӣ ҷавобгӯ нестанду симои меъмориашон костагӣ дорад, биноҳои баландошёнаи маъмурӣ  қомат меафрозанд.

Дар суҳбат бо хабарнигори  АМИТ «Ховар» Шералӣ Хоҷаев, сардори  шуъбаи  ҳифз ва истифодаи мероси таърихию фарҳангии Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон   иброз намуд, ки  тибқи «Рўйхати ёдгориҳои таърихию фарҳангӣ ва меъмории дараҷаи ҷумҳуриявӣ», ки соли 1972 бо  Қарори Совети Вазирони РСС Тоҷикистон  тасдиқ гардидааст, имрўз дар қайди Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон 2020 ёдгории таърихию фарҳангӣ, меъморӣ ва монументалӣ қарор доранд ва   аз ин миқдор  34  ададаш  ба    шаҳри  Душанбе  мансуб  мебошад. Ба рӯйхати мазкур  4 бинои  воқеъ дар хиёбони Рӯдакии шаҳри Душанбе ворид гардидааст: бинои Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки соли 1940,  Театри опера ва балети ба номи С.Айнӣ, ки соли 1946, собиқ бинои Китобхонаи ба номи А.Фирдавсӣ, ки соли 1953 ва бинои Ҳукумати Ҷумҳурии  Тоҷикистон, ки соли 1957 бунёд шудаанд.   Ба  дигар ёдгориҳои таърихию фарҳангӣ, меъморӣ ва монументалии шаҳри Душанбе, яъне  30 адади боқимондаи он   муҷассамаҳо, лавҳаҳои ёдгорӣ ва     шаҳраки Душанбеи қадим:  Қалъаи Мир  дар  ҳудуди ғарбии Боғи  Ирам, ки  ба асрҳои УIII-УII то мелод,  Димнаи Шиши-хона дар ҳудуди маҳаллаи  82 -юм, ки ба қарнҳои III-XII мелод ва   шаҳраки Чормағзтеппа дар маҳаллаи Испечак-2, ки  ба  асрҳои VII-XII мелод мансуб мебошанд, ворид гардидаанд.

Шералӣ Ҳоҷаев  ҳамчунин иттилоъ дод, ки аз ҷониби  мутахассисони   шуъбаи  ҳифз ва истифодаи мероси таърихию фарҳангӣ  дар якҷоягӣ бо  комиссияи экпертизаи вазорат, ки ба ҳайати он  19 нафар мутахассисон, аз ҷумла таърихнигорон, санъатшиносон, меъморон ва ҳайкалтарошон шомил гардидаанд,  «Феҳристи миллии ёдгориҳои таърихию фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон» таҳия гардид, ки ҳоло  дар ҳолати коркард қарор дорад.  Комиссияи мазкур    9 бинои  дигари  шаҳри Душанберо, ки иншооти нодири меъмории замони соҳибистиқлолии Тоҷикистон маҳсуб мешаванд,  ҳамчун ёдгориҳои таърихию фарҳангӣ ва меъморӣ барои шомил намудан ба  Феҳристи мазкур пешниҳод намудааст.