Оид ба омӯзиши ҳолати муосири криосфераи Тоҷикистон ва нақши он дар минтақа конфронси байналмилалӣ доир гардид

ДУШАНБЕ, 27.05.2025 /АМИТ «Ховар»/. Имрӯз дар шаҳри Душанбе дар ҳошияи Конфронси байналмилалии сатҳи баланд оид ба ҳифзи пиряхҳо таҳти унвони  «Омӯзиши ҳолати муосири  криосфераи Тоҷикистон ва нақши он дар гидрологияи Осиёи Марказӣ» конфронси байналмилалӣ баргузор шуд. Дар ин хусус ба АМИТ «Ховар» аз Маркази омӯзиши пиряхҳои Академияи миллии илмҳои Тоқикистон хабар доданд.

Конфронс бо ташаббуси Маркази омӯзиши пиряхҳо дар ҳамкорӣ бо Донишгоҳи Фрибург ва Донишгоҳи полярии Швейтсария баргузор шуда, дар он олимони соҳа ва намояндагони шарикони рушд иштирок намуданд.

Дар конфронс мавзуъҳои «Вазъи кунунӣ ва дурнамои ҳолати пиряхҳои Тоҷикистон», «Нақши криосфера дар таъмини оби дарёҳо ва обанборҳо дар минтақа», «Робитаи байни пиряхҳо ва ҳолатҳои хатарзои онҳо,  ба монанди обхезӣ, тармафароӣ, сели пиряхӣ, набзиши  пиряхҳо ва канда шудани кӯлҳои пиряхӣ», «Муҳити зист ва таъсири обшавии пиряхҳо ба экосистемаҳо», «Зарурати мониторинги муосир ва мубодилаи маълумот дар сатҳи минтақавӣ» ва «Ҳамкорӣ бо шарикони рушд дар самти таҳқиқот» баррасӣ гардиданд.

Иброз гардид, ки криосфера, ки қисмати яхбастаи Заминро ба монанди пиряхҳо, барф, тарма ва яхбандиҳои абадӣ дар бар мегирад, дар ташаккули  иқлим ва гардиши об дар табиат нақши калидӣ мебозад. Ҷумҳурии Тоҷикистон бо доштани захираҳои беҳамтои обӣ, пиряхҳои бузург ва минтақаҳои васеи яхбандии доимӣ яке аз муҳимтарин давлати дорои яхбандиҳои бузург дар Осиёи Марказӣ маҳсуб мешавад.

Тағйирёбии иқлим, хусусан дар даҳсолаҳои охир ба ин захираҳои криосферӣ таъсири мустақим расонида, обшавии онҳо ва тағйири низоми гидрологиро ба бор овардааст. Ин раванд на танҳо муҳити зисти кӯҳистон, балки таъминоти обӣ, энергетика, кишоварзӣ ва амнияти озуқавории тамоми минтақаи Осиёи Марказиро таҳти таъсири худ қарор медиҳад. Тоҷикистон, ки бо захираҳои бойи обии худ ҳамчун «Қалби обии Осиёи Марказӣ» шинохта мешавад, дар раванди обшавии босуръати пиряхҳо ва тағйири низоми гидрологӣ қарор дорад.

Ёдовар мешавем, ки 29-31 майи соли 2025 дар шаҳри Душанбе Конфронси байналмилалии сатҳи баланд оид ба ҳифзи пиряхҳо баргузор мегардад. Он аввалин конфронси байналмилалии сатҳи баланди Созмони Милали Муттаҳид оид ба ҳифзи пиряхҳо дар миқёси ҷаҳон мебошад.

Мақсади асосии конфронс ҷалби таваҷҷуҳи ҷомеаи ҷаҳонӣ ба масъалаи ҳифзи пиряхҳо, таъсири тағйирёбии иқлим ва гармшавии глобалӣ ба онҳо мебошад.

АКС: Маркази омӯзиши пиряхҳои Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон