Дар мавзуи «Криосфераи Тоҷикистон дар шароити тағйирёбии иқлим: дастовард ва дурнамо» чорабинии канорӣ доир шуд
ДУШАНБЕ, 26.05.2026 /АМИТ «Ховар»/. 25 май дар доираи Конфронси чоруми байналмилалии сатҳи баланд оид ба Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, 2018-2028» бо ибтикори Институти омӯзиши пиряхҳо ва криосфераи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон дар ҳамкорӣ бо шарикони рушд дар мавзуи «Криосфераи Тоҷикистон дар шароити тағйирёбии иқлим: дастовард ва дурнамо» чорабинии канорӣ баргузор гардид.
Тавре ба АМИТ «Ховар» аз Институти омӯзиши пиряхҳо ва криосфера хабар доданд, дар чорабинӣ намояндагони мақомоти муассисаҳои илмӣ, муҳаққиқон, коршиносони байналмилалӣ ва олимони соҳаи обу экология ба таври маҷозӣ ва ҳузурӣ иштирок намуда, масъалаҳои мубрами омӯзиши криосфера ва ҳифзи пиряхҳоро мавриди баррасӣ қарор доданд.
Иброз гардид, ки криосфера ҷузъи калидии муҳити табиии минтақаҳои баландкӯҳи Тоҷикистон буда, ташаккули захираҳои об, шароити иқлимӣ ва офатҳои табииро муайян мекунад. Гармшавии глобалӣ боиси тезонидани таназзули ҳама ҷузъҳои криосфера, аз ҷумла пиряхҳо, майдонҳои арча ва яхбандии доимии баландкӯҳ мегардад. Ин хатари пайдоиши кӯлҳои пиряхӣ ва обхезиҳои аз ҳад зиёд, инчунин сел, обхезӣ ва ярчро зиёд мекунад.
Масъалаи нигаронкунанда барои Тоҷикистон ва ҳама давлатҳои минтақа ин талафоти босуръати пиряхҳо мебошад, ки суръати солона аз 0,2 фоиз то 1 фоизро ташкил медиҳад. Ин эҷод ва таҳияи системаи илмии асоснокро барои мониторинги доимӣ, пешгӯӣ ва мутобиқшавӣ ба тағйирот дар равандҳои криосферӣ, аз ҷумла пиряхҳо, қабати барф ва падидаҳои яхбандии доимӣ талаб мекунад.
Иштирокдорони чорабинӣ ҳолати кунунии пиряхҳо, натиҷаҳои мониторинги глятсиологӣ, гидрометеорологӣ ва иқлимӣ ва пешгӯиҳо барои рушди равандҳои ояндаи криосфериро муҳокима намуданд.
Таҳдидҳои вайроншавии криосфера ба устувории муҳити зист ва захираҳои об, усулҳои муосири таҳқиқот, мушоҳидаҳои саҳроӣ, технологияҳои инноватсионӣ, ташаббусҳои байналмилалӣ, ҳамкории илмӣ ва ҳамкории фаромарзӣ дар соҳаи таҳқиқоти криосфера, пиряхҳо ва захираҳои об аз мавзуъҳои асосии чорабинӣ буданд.
АКС: Институти омӯзиши пиряхҳо ва криосфераи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон
Дар мавзуи «Аҳамияти Ҷоизаи байналмилалии Ибни Сино дар шинохт ва муаррифии илми тоҷик» конференсияи ҷумҳуриявӣ доир шуд
Оид ба мавқеи геосиёсӣ, геоиқтисодӣ ва геофарҳангии Шарқи Миёна ва Наздик дар доираи ҷаҳони бисёрқутба ҳамоиш доир мешавад
26 магистранти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон соҳиби Дипломи аъло гардид
Олимони тоҷик дар водии Яғноб 40 навъи зироати гуногуни кишоварзӣ кишт намуданд
Дар ҳавзаи дарёи Панҷ корҳои экспедитсионӣ ва саҳроӣ гузаронида шуданд
Оид ба ҷойгоҳи Ховалинг дар таърих ва тамаддуни Осиёи Марказӣ конференсияи байналмилалӣ доир шуд
ТАҒЙИРЁБИИ ИҚЛИМ. Эл-Нинё ва Ла-Ниня – ду ҳодисаи табиие, ки ба иқлими ҷаҳон таъсир мерасонанд
Дар шаҳри Бӯстон Озмоишгоҳи муосири радиоэкология ва муҳити зист ба истифода дода шуд
Ташаббуси Тоҷикистон дар СММ: масъулияти байнинаслӣ ҳамчун парадигмаи нави ҳуқуқи сулҳ. Андешаҳо дар ин маврид
Олимони тоҷик дар Минск дар Конгресси байналмилалӣ оид ба биология ва экология иштирок доранд
Доир ба Даҳсолаи байналмилалӣ оид ба таҳкими сулҳ барои наслҳои оянда дар Ҳисор ҳамоиш баргузор шуд
Дар ҳавзаи дарёи Сир корҳои саҳроӣ ва экспедитсионӣ анҷом дода шуданд
