ҶОЙГОҲИ ТОҶИКИСТОН ДАР АРСАИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ. Ба 35-солагии Истиқлоли давлатӣ бахшида мешавад

ДУШАНБЕ, 04.09.2026 /АМИТ «Ховар»/. Дар остонаи 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба роҳи тайкардаи мамлакат назар афкандан маънои бозандешии як таҷрибаи муҳими давлатсозӣ ва дипломатиро дорад. Аз 9 сентябри соли 1991 то имрӯз Тоҷикистон дар баробари таҳкими пояҳои давлатдории миллӣ мақому манфиатҳои худро дар низоми муносибатҳои байналмилалӣ муайян намуд. Ин роҳ аз озмоишҳои сангини таърихӣ, барқарорсозии сулҳ ва густариши равобити хориҷӣ гузашта, ба марҳилае расид, ки мамлакат дар баррасии масъалаҳои об, иқлим ва рушди устувор ташаббусҳои мушаххас пешниҳод менамояд.

— Ҷойгоҳи байналмилалии давлат бо шумораи сафарҳои расмӣ ё санадҳои имзошуда пурра ифода намеёбад. Меъёри амиқтари он эътимоди шарикон, қобилияти ҳимояи манфиатҳои миллӣ, саҳмгузорӣ дар ҳалли мушкилоти умумӣ ва ба зиндагии мардум пайвастани натиҷаҳои ҳамкорӣ мебошад. Аз ин дидгоҳ, арзиши 35 соли истиқлолият дар он аст, ки Тоҷикистон имкони мустақилона муайян кардани роҳи рушд ва сухан гуфтан аз номи худ дар ҷомеаи ҷаҳонро ба даст оварда, барои истифодаи ин имконият таҷриба андӯхт.

Истиқлолияти давлатӣ ба Тоҷикистон ҳуқуқ ва масъулияти пешбурди сиёсати мустақили хориҷиро вогузор намуд. Қабули мамлакат ба узвияти Созмони Милали Муттаҳид 2 марти соли 1992 яке аз рӯйдодҳои калидии ин раванд гардид. Дар маълумоти расмии Созмони Милали Муттаҳид ин сана ҳамчун оғози узвияти Тоҷикистони мустақил сабт шудааст. Ҳузур дар ин созмони ҷаҳонӣ барои муаррифии мавқеи миллӣ, иштирок дар муҳокимаҳои байналмилалӣ ва ташаккули ҳамкорӣ бо ниҳодҳои гуногуни он замина фароҳам овард.

Бо вуҷуди ин, солҳои аввали соҳибистиқлолӣ барои Тоҷикистон давраи осон набуданд. Ҷанги шаҳрвандӣ ба суботи ҷомеа, фаъолияти ниҳодҳои давлатӣ ва иқтисоди миллӣ зарбаи сахт расонд. Дар чунин шароит ҳифзи давлатдорӣ ва барқарор кардани сулҳ ба вазифаи меҳварӣ табдил ёфт. Бинобар ин, таҳкими мавқеи хориҷии ҷумҳуриро аз раванди расидан ба ризоияти миллӣ ҷудо баррасӣ кардан имкон надорад: эътимоди беруна, пеш аз ҳама, ба устувории дохилӣ ва тавоноии давлат дар таъмини зиндагии осоиштаи мардум такя мекунад.

Дар ин марҳилаи сарнавиштсоз нақши Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар пешбурди раванди сулҳ ва таҳкими давлатдории миллӣ аҳаммияти меҳварӣ дошт. Имзои Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон 27 июни соли 1997 дар шаҳри Москва, ки дар санадҳои Созмони Милали Муттаҳид инъикос ёфтааст, заминаи муҳими гузариш ба марҳилаи барқарорсозӣ гардид. Музокирот, иродаи сулҳхоҳӣ ва ҳамкории байналмилалӣ дар расидан ба ин натиҷа ҷойгоҳи муҳим доштанд.

Ин таҷриба барои сиёсати хориҷии Тоҷикистон сабақи пойдор гузошт: сулҳ бояд пайваста ҳифз ва тақвият дода шавад. Он дар муносибати давлатҳо ба ҳамдигар, дар эҳтироми уҳдадориҳо, дар фарҳанги музокирот ва дар пешгирии ихтилофҳо идома меёбад. Аз ин рӯ, пайванди сулҳу ваҳдат бо дипломатияи миллӣ хусусияти амиқи амалӣ дорад. Ҳар иқдоме, ки эътимоди ҳамсоягонро меафзояд ва имкони ҳамкориро васеъ мекунад, ҳамзамон барои амнияти миллӣ ва беҳбуди зиндагии шаҳрвандон аҳаммият пайдо менамояд.

Яке аз хусусиятҳои муҳими дипломатияи даврони истиқлолият сиёсати «дарҳои боз» мебошад. Дар Консепсияи сиёсати хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон сулҳҷӯӣ, ҳамкорӣ ва пешбурди муносибатҳо бо такя ба манфиатҳои миллӣ ҷойгоҳи асосӣ доранд. Моҳияти чунин равиш дар омодагӣ ба ҳамкории судманд бо шарикони гуногун ва ҷустуҷӯи имкониятҳои рушд зоҳир мегардад. Барои Тоҷикистон, ки ба шабакаҳои нақлиётӣ, бозорҳо, сармоя ва донишҳои нав ниёз дорад, ин самт аҳаммияти амалӣ касб мекунад.

Дар ҷаҳони пурихтилофи муосир нигоҳ доштани тавозуни муносибатҳо кори мураккаб аст. Рақобатҳои геосиёсӣ, тағйирёбии занҷираҳои таъминот ва буҳронҳои гуногун ба иқтисоди давлатҳо таъсир мерасонанд. Дар чунин муҳит дипломатияи санҷида бояд робитаҳои устуворро ҳифз намуда, ҳамзамон имконияти нави ҳамкориро ҷустуҷӯ кунад. Арзиши сиёсати хориҷӣ дар қобилияти пайвастани мавқеи мустақил бо муколамаи созанда ва дарёфти роҳҳои амалие зоҳир мешавад, ки ба амнияту рушди мамлакат мусоидат мекунанд.

Ин раванд ҳамчунин ба масъулияти иҷрои созишҳо вобаста аст. Ҳар санади ҳамкорӣ замоне арзиши воқеӣ пайдо мекунад, ки ба барномаи мушаххас, лоиҳаи иқтисодӣ, омӯзиши кадрҳо ё хизматрасонии беҳтар табдил ёбад. Аз ин рӯ, дар марҳилаи минбаъдаи рушди робитаҳои хориҷӣ таваҷҷуҳ ба натиҷа, муҳлат, масъули иҷро ва таъсири иҷтимоии ҳамкорӣ бояд бештар гардад. Чунин муносибат обрӯи шарики боэътимодро таҳким бахшида, дипломатияро ба вазифаҳои ҳаррӯзаи иқтисод ва ҷомеа наздиктар мекунад.

Ҷойгоҳи байналмилалии Тоҷикистон аз муносибатҳои он бо давлатҳои ҳамсоя оғоз меёбад. Осиёи Марказӣ фазои манфиатҳои ба ҳам пайвастаи обӣ, энергетикӣ, нақлиётӣ, иқтисодӣ ва фарҳангӣ мебошад. Ҳалли устувори бисёр масъалаҳои минтақа ба мувофиқа ва ҳамоҳангсозии амалҳо ниёз дорад. Барои ҳамин, ҳамсоягии нек яке аз омилҳои бевоситаи рушди миллӣ ба ҳисоб меравад: фазои ором ба савдо, ҳаракати одамон, таҳсил, сармоягузорӣ ва ҳамкории байни минтақаҳо имконияти бештар медиҳад.

Дар ин замина, имзои Шартнома байни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Қирғизистон дар бораи сарҳади давлатӣ 13 марти соли 2025 дар Бишкек рӯйдоди муҳим буд. Дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид аз имзои он истиқбол намуд. 31 марти ҳамон сол дар Хуҷанд Тоҷикистон, Қирғизистон ва Узбекистон созиш дар бораи нуқтаи пайвастшавии сарҳадҳои давлатии се ҷумҳуриро ба имзо расонданд. Ин воқеа дар иттилои Вазорати корҳои хориҷӣ низ инъикос шудааст.

Аҳаммияти чунин санадҳо дар фароҳам овардани заминаи ҳуқуқӣ ва сиёсӣ барои густариши эътимод аст. Натиҷаи иҷтимоии онҳо бояд дар оромии зиндагии сокинони наздисарҳадӣ, равуои осонтар, тиҷорати қонунӣ ва рушди муносибатҳои инсонӣ зоҳир шавад. Барои устувор мондани ин дастовардҳо татбиқи пайгиронаи созишҳо, ҳамкории мақомоти дахлдор ва нигоҳ доштани муколама зарур аст. Ин таҷриба нишон медиҳад, ки масъалаҳои мураккаб низ бо иродаи сиёсӣ, кори касбӣ ва музокироти пайваста ба роҳи ҳалли мувофиқ наздик мешаванд.

Дар баробари ин, масъалаҳои амнияти минтақавӣ таваҷҷуҳи доимиро тақозо менамоянд. Терроризм, ифротгароӣ, ҷинояткории фаромиллӣ ва таҳдидҳои иттилоотӣ бо иқдоми як давлат маҳдуд карда намешаванд. Ҳамкорӣ дар пешгирии онҳо бояд бо рушди иҷтимоӣ, маърифат, дастгирии ҷавонон ва эҳтироми шаъну ҳуқуқи инсон пайваст бошад. Барои Тоҷикистон устувории минтақа муҳити зарурии пешрафт аст ва саҳмгузорӣ дар таҳкими ин муҳит як ҷузъи масъулияти байналмилалии давлат ба шумор меравад.

Аз самтҳои намоёни фаъолияти байналмилалии Тоҷикистон дипломатияи об мебошад. Ҷумҳурӣ масъалаи обро дар пайванд бо саломатӣ, таъмини ғизо, энергетика, ҳифзи табиат ва рушди ҷомеа матраҳ мекунад. Ин равиш барои мамлакатҳои гуногун қобили дарк аст, зеро дастрасӣ ба оби босифат ва идоракунии оқилонаи захираҳои он ба зиндагии ҳар инсон дахл дорад. Дар ин замина, хусусияти муҳими ташаббусҳои Президенти Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон пайвастани таҷрибаи миллӣ бо ниёзҳои фарогири ҷомеаи ҷаҳонӣ мебошад.

Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор», солҳои 2018–2028 яке аз чаҳорчӯбаҳои муҳими ҳамкории ҷаҳонӣ дар ин самт мебошад. Созмони Милали Муттаҳид ин даҳсоларо ба пешбурди амалҳо дар соҳаи об ва рушди устувор мепайвандад. Тоҷикистон тавассути баргузории нишастҳои байналмилалӣ ва пешбурди Раванди оби Душанбе барои идомаи муҳокима, мубодилаи таҷриба ва ташаккули шарикӣ саҳм мегузорад. Арзиши чунин минбарҳо дар он аст, ки намояндагони давлатҳо, илм, ҷомеа ва бахши хусусиро ба гуфтугӯи муштарак ҷалб мекунанд.

Ҳамраисии Тоҷикистон ва Подшоҳии Нидерланд дар Конфронси оби Созмони Милали Муттаҳид, ки 22–24 марти соли 2023 дар Ню-Йорк доир гардид, марҳилаи муҳим дар ин раванд буд. ЮНЕСКО онро нахустин конфронси Созмони Милали Муттаҳид оид ба об пас аз 46 сол тавсиф мекунад. Барои Тоҷикистон чунин масъулият имкони мусоидат ба муколамаи фарогирро васеъ намуд. Аз дидгоҳи дипломатӣ он ҳамчунин нишон дод, ки пайгирии тӯлонии як масъала метавонад ҷумҳуриро ба шарики шинохтаи ҳамкории соҳавӣ табдил диҳад.

Масъалаи ҳифзи пиряхҳо низ идомаи мантиқии ҳамин сиёсат буда, бо дастгирии ташаббуси Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон соли 2025 Соли байналмилалии ҳифзи пиряхҳо эълон гардида, 21 март ҳамчун Рӯзи ҷаҳонии пиряхҳо муайян шуд. Манбаи расмии соли байналмилалии ҳифзи пиряхҳо ин қарорҳоро шарҳ медиҳад. Баргузории конфронси байналмилалӣ дар Душанбе моҳи майи соли 2025 низ ба ҷалби таваҷҷуҳ ба ин масъала мусоидат кард; аҳаммияти он дар суханронии муовини Дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид таъкид шудааст.

Дар паси ин ташаббусҳо масъалаи мушаххаси ҳаётӣ меистад. Тағйирёбии низоми обрасонӣ метавонад ба кишоварзӣ, истеҳсоли неру, таъмини оби нӯшокӣ ва амнияти маҳалҳо таъсир расонад. Аз ин рӯ, ҳамкории иқлимӣ бояд ба таҳқиқоти муштарак, мушоҳидаи пиряхҳо, мубодилаи маълумоти боэътимод ва такмили низоми огоҳсозии барвақт мусоидат кунад. Самараи дипломатияи об замоне бештар эҳсос мешавад, ки дониш ва имконияти дар сатҳи байналмилалӣ бадастомада ба ҳифзи манбаъҳои об ва амнияти ҷомеа хизмат намоянд.

Пешниҳоди ташаббусҳои ҷаҳонӣ масъулияти нав низ ба миён меорад. Зарур аст, ки ниҳодҳои илмӣ, муассисаҳои таълимӣ ва сохторҳои соҳавӣ дар таҳияи лоиҳаҳои татбиқӣ фаъол бошанд. Барои мисол, омӯзиши ҳавзаҳои дарё, истифодаи сарфакоронаи об дар кишоварзӣ ва арзёбии хавфи офатҳои табиӣ метавонанд самтҳои ҳамкории мушаххас гарданд. Ин гуна пайванди дипломатия бо илм ва истеҳсолот ба ташаббусҳои байналмилалӣ мазмуни амалӣ дода, онҳоро барои шаҳрвандон фаҳмотар ва судмандтар месозад.

Ҷойгоҳи давлат дар ҷаҳон аз чеҳраи фарҳангии он низ неру мегирад. Истиқлолият барои муаррифии таърих, забон, адабиёт, ҳунар ва мероси табиии Тоҷикистон аз номи давлати миллӣ имконият фароҳам овард. Дар робитаҳои байналмилалӣ фарҳанг воситаи шиносоӣ ва эътимодсозӣ мебошад. Он ба ҷомеаҳои дигар имкон медиҳад, ки Тоҷикистонро тавассути осори тамаддунӣ, арзишҳои маънавӣ ва зиндагии мардум бишиносанд. Ҳамин шинохти амиқ метавонад заминаи муносибатҳои дарозмуддати инсонӣ, илмӣ ва иқтисодӣ гардад.

Ворид шудани Саразм соли 2010 ва Боғи миллии Тоҷикистон соли 2013 ба Феҳристи мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО намунаҳои муҳими эътирофи мероси фарҳангию табиии мамлакат мебошанд. Феҳристи расмии ЮНЕСКО ин санаҳоро тасдиқ мекунад. Чунин эътироф дар баробари имкони муаррифӣ, масъулияти ҳифзро низ афзун менамояд. Зарур аст, ки омӯзиш, нигоҳдорӣ ва муаррифии ин мавзеъҳо бо меъёрҳои илмӣ ва муносибати эҳтиёткорона ба муҳити табиӣ ва ҳаёти сокинони маҳаллӣ анҷом дода шаванд.

Аз ин дидгоҳ, дипломатияи фарҳангӣ ва рушди сайёҳӣ метавонанд якдигарро тақвият бахшанд. Тарҷумаи босифати осори илмӣ ва адабӣ, роҳнамоҳои дақиқ, намоишгоҳҳои муштарак ва барномаҳои донишгоҳӣ шинохти ҷумҳуриро амиқтар мекунанд. Барои устувор шудани ин раванд сифати хизматрасонӣ, омодагии кадрҳо, забондонӣ ва иттилои боэътимод аҳаммияти калон доранд. Таассуроте, ки меҳмон аз муошират, муҳити омӯзишӣ ё саёҳат мегирад, дар бисёр ҳолатҳо ба муносибати минбаъдаи ӯ ба мамлакат таъсир мерасонад.

Дипломатияи иқтисодӣ низ бояд ба ҳамин мантиқи натиҷагирӣ такя кунад. Ҷалби сармоя, дастрасӣ ба бозорҳои нав ва табодули технология вақте пурсамар мегарданд, ки ба афзоиши истеҳсолот, омодасозии мутахассисон ва таъсиси ҷойи кор мусоидат намоянд. Барои ин дар ҳамкории хориҷӣ сифати лоиҳаҳо, шаффофияти уҳдадориҳо ва мувофиқати онҳо ба ниёзҳои миллӣ муҳим аст. Дар марҳилаи минбаъдаи истиқлолият арзиши ҳар шарикӣ бояд аз рӯи саҳми он дар рушди устувор ва беҳбудии зиндагии мардум арзёбӣ шавад.

Дар асри XXI дониш ба яке аз сарчашмаҳои асосии рақобатпазирии давлатҳо табдил ёфтааст. Аз ин рӯ, ҳамкории илмӣ ва таҳсилоти олӣ барои таҳкими ҷойгоҳи байналмилалии Тоҷикистон аҳаммияти афзоянда дорад. Муассисаҳои таълимӣ метавонанд тавассути таҳқиқоти муштарак, табодули омӯзгорону донишҷӯён, барномаҳои таълимии ҳамоҳанг ва иштироки фаъол дар озмунҳои илмӣ робитаҳои пойдор созанд. Дипломатияи илмӣ маҳз дар чунин ҳамкории касбӣ ташаккул меёбад: дониш масъалаи муштаракро равшан мекунад ва ҳалли он шарикии нав ба вуҷуд меорад.

Барои муассисаҳои таҳсилоти олии Тоҷикистон, аз ҷумла донишкадаву донишгоҳҳои Хуҷанд ин самт масъулияти мушаххас дорад. Робитаҳои байналмилалӣ бояд бо вазифаҳои таълим, таҳқиқот ва рушди кадрҳо ҳамоҳанг бошанд. Ҳар созишномаи байнидонишгоҳӣ метавонад бо нақшаи амал, гурӯҳи масъул ва натиҷаҳои санҷишпазир тақвият ёбад. Масалан, таҳияи машғулияти муштарак, иҷрои лоиҳаи таҳқиқотӣ, омӯзиши таҷҳизоти нав ё нашри натиҷаи илмӣ нишондиҳандаҳои равшани ҳамкорӣ мебошанд. Чунин равиш барои ҳам муассиса ва ҳам шарики хориҷӣ эътимодбахш аст.

Дар ин миён омодасозии ҷавонони дорои донишҳои касбӣ, забондонӣ ва фарҳанги муоширати байналмилалӣ аҳаммияти махсус дорад. Донишҷӯе, ки дар муҳити байналмилалӣ таҳсил мекунад, бояд қобилияти муаррифии боэътимоди Ватан ва истифодаи таҷрибаи омӯхтаашро дошта бошад. Вазифаи муассисаҳои таълимӣ фароҳам овардани шароитест, ки ин таҷриба ба сифати таълим, таҳқиқот ва фаъолияти касбӣ баргардад. Аз ҳамин роҳ робитаҳои байналмилалӣ ба сармояи инсонӣ табдил ёфта, рушди миллӣ аз онҳо манфиати устувор мегирад.

Ташаббусҳои Тоҷикистон дар соҳаи зеҳни сунъӣ уфуқи дигари ҳамкориро нишон медиҳанд. 25 июли соли 2025 Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид қатъномаи «Нақши зеҳни сунъӣ дар фароҳам овардани имкониятҳои нав барои рушди устувор дар Осиёи Марказӣ»-ро қабул кард. Дар феҳристи қатъномаҳои иҷлосияи 79-уми Маҷмаи Умумӣ он таҳти рақами A/RES/79/322 сабт шудааст. Ин санад таваҷҷуҳро ба имкони истифодаи технологияҳои нав барои ҳалли вазифаҳои рушд ҷалб менамояд ва барои ҳамкории минтақавӣ заминаи иловагӣ фароҳам меорад.

Дар арафаи ҷашни 35-солагӣ ин самт идомаи тоза пайдо кард. 31 августи соли 2026 Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид бо ташаббуси Тоҷикистон қатъномаи «Рӯзи байналмилалии зеҳни сунъии бехатар, ҳифзшуда ва боэътимод»-ро қабул намуд. Бар асоси ин иттилоъ, аз соли 2027 ин рӯз ҳамасола 31 август таҷлил мешавад. Барои дипломатияи миллӣ ин рӯйдод густариши иштирок дар муҳокимаи масъалаҳои навини технологиро ифода мекунад.

Аҳаммияти амалии чунин ташаббусҳо аз он вобаста аст, ки ҷомеа барои истифодаи масъулонаи технология чӣ гуна омода мешавад. Барои муассисаҳои таълимӣ ин маънои рушди саводи рақамӣ, таҳкими тафаккури мустақил, ҳифзи маълумот ва омӯзиши санҷиши натиҷаҳои зеҳни сунъиро дорад. Дар ҳамкории байналмилалӣ метавон ба таҳияи маводи таълимӣ бо забони тоҷикӣ, омӯзиши истифодаи технология дар экология ва ташкили таҳқиқоти муштарак таваҷҷуҳ кард. Меъёри муваффақият бояд беҳтар шудани сифати дониш ва самаранокии кори инсон бошад.

Сиву панҷ соли истиқлолият барои муайян кардани вазифаҳои оянда низ заминаи ҷиддӣ медиҳад. Нахуст, ҳифзи сулҳу ваҳдат ва таҳкими эътимоди минтақавӣ бояд ҳамчун сармояи пойдори давлатдорӣ идома ёбад. Ҳамзамон зарур аст, ки ташаббусҳои ҷаҳонӣ бо барномаҳои илмӣ ва иқтисодии дохилӣ бештар пайваст шаванд. Ҳар қадар робитаи байни пешниҳоди байналмилалӣ ва натиҷаи миллӣ равшантар бошад, ҳамон андоза ҷомеа аҳаммияти дипломатияро амиқтар дарк мекунад ва барои пешбурди он масъулияти бештар эҳсос менамояд.

Самти дигари муҳим рушди тавоноии касбии ниҳодҳо мебошад. Ба мамлакат мутахассисоне заруранд, ки масъалаҳои байналмилалиро таҳлил кунанд, лоиҳаҳои босифат таҳия намоянд, музокироти соҳавӣ баранд ва иҷрои уҳдадориҳоро пайгирӣ кунанд. Дар ин кор ҳамкории вазорату идораҳо, донишгоҳҳо, марказҳои таҳқиқотӣ ва бахши хусусӣ аҳаммият дорад. Ба роҳ мондани чунин ҳамкории мунтазам имкон медиҳад, ки пешниҳодҳои миллӣ бо далел, ҳисоб ва таҳлили амиқ тақвият ёбанд ва шарикӣ аз иртиботи кӯтоҳмуддат ба фаъолияти пойдор гузарад.

Ҳамин тавр, таҳкими ҷойгоҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ натиҷаи пайванди истиқлолият, сулҳу ваҳдат, сиёсати хориҷии пайгирона ва талоши созандаи ҷомеа мебошад. Узвият дар созмонҳои ҷаҳонӣ, густариши ҳамсоягии нек, дипломатияи обу иқлим, муаррифии мероси миллӣ ва ташаббусҳои технологӣ паҳлуҳои гуногуни ҳамин раванданд. Арзиши умумии онҳо дар он аст, ки Тоҷикистон ҳамчун давлати мустақил манфиатҳои худро баён намуда, ҳамзамон барои ҳалли масъалаҳои муштарак саҳм пешниҳод мекунад.

Ҷашни 35-солагии Истиқлол моро ба қадршиносии роҳи тайшуда ва масъулиятшиносӣ дар баробари оянда даъват менамояд. Барои насли имрӯз ҳифзи ин дастовардҳо бо донишомӯзӣ, меҳнати босифат, фарҳанги ҳамкорӣ ва ташаббускорӣ пайваст аст. Истиқлолият ба мо ҳуқуқи интихоби роҳро дод; вазифаи мо ин аст, ки бо неруи илм, ҳувияти миллӣ ва ҳамкории созанда ин роҳро ба сӯи пешрафт идома диҳем. Ҷойгоҳи устувори Тоҷикистон дар ҷаҳон аз ҳамин масъулияти ҳаррӯза неру хоҳад гирифт.

Бахтиёр МАҲМАДАЛӢ,
узви вобастаи Академияи муҳандисии Ҷумҳурии Тоҷикистон, профессор

АКС аз муаллиф