Дар Теҳрон ҳамоиши байналмилалии «Мероси Абай-ифтихори ҷаҳонии Қазоқистон» баргузор шуд

ДУШАНБЕ, 20.08.2024 /АМИТ «Ховар»/. Бо ташаббуси Муассисаи фарҳангии ЭКО дар ҳамкорӣ бо Сафорати Ҷумҳурии Қазоқистон дар Ҷумҳурии Исломии Эрон дар Теҳрон доир ба «Мероси Абай-ифтихори ҷаҳонии Қазоқистон» бо иштироки сафирони давлатҳои аъзои ЭКО, мақомот ва нависандагону пажуҳишгарон ҳамоиши байналмилалӣ баргузор гардид.

АМИТ «Ховар» бо истинод ба Муассисаи фарҳангии ЭКО иттилоъ медиҳад, ки дар ҳамоиши байналмилалӣ Сафири Ҷумҳурии Қазоқистон дар Ҷумҳурии Исломии Эрон Онталап Онолбоев доир ба саҳми Абай дар рушди адабиёти қазоқ ва осори шоир сухан намуда, мероси Абайро муқаддастарин ганҷинаи халқи қазоқ арзёбӣ намуд.

Гуфта шуд, ки Абай фарди бофарҳанги ҷаҳонӣ аст ва мероси ғании адабии ӯ на танҳо ганҷинаи маънавии як миллат, балки мутааллиқ ба кулли башарият мебошад. Инчунин дар ҳамоиши байналмилалӣ раиси Муассисаи фарҳангии ЭКО доктор Саъд Хон бо ишора ба нақши унсурҳои гуногуни фарҳангӣ дар эҷоди ҳамгироӣ байни миллатҳои ЭКО изҳор намуд, ки “Абай танҳо як шоир нест, балки як ислоҳталаби иҷтимоӣ аст ва ҷоиз аст, ки идеяҳои ӯ ба забонҳои гуногун тарҷума шаванд”.

Дар ҳамоиш ҳамзамон сафирон ва намояндагони давлатҳои Эрон, Тоҷикистон, Қазоқистон, Қирғизистон, Покистон, Туркия, Туркманистон ва Узбекистон сухан намуданд. Инчунин дар доираи ҳамоиш китобҳое, ки доир ба рӯзгор ва осори Абай нашр шудаанд ва ҳунарҳои дастии мардуми Қазоқистон ба маъраз гузошта шуданд.

Дар робита ба ин бояд гуфт, ки дар Тоҷикистон дар доираи баргузории Рӯзҳои фарҳанги Қазоқистон 21 август дар Боғи фарҳангу фароғатии Абулқосим Фирдавсии пойтахт нимпайкараи шоир ва мутафаккири қазоқ Абай Кунанбоев гузошта мешавад.

Шоир, бастакор, маорифпарвар ва фаъоли ҷамъиятии қазоқ Абай Кунанбоев соли 1845 ба дунё омадааст. Номи аслии Кунанбоев Иброҳим буда, тахаллусаш Абай аст. Ин тахаллус қазоқӣ буда, маънои «ботаваҷҷуҳ»-ро дорад. Абай 6 июли соли 1904 дар 59-солагӣ аз олам гузаштааст. Осори Абай Кунанбоев чун шоир ва нависанда аз се сарчашма – эҷодиёти даҳанакии халқ, назми оламгири Шарқ ва адабиёти русу аврупоӣ маншаъ гирифтааст. Абай дар назми қазоқ 17 шакли нави шеърро ихтироъ намуд. Достонҳои Абай – «Масъуд», «Гуфтор дар бораи Азим» ва «Искандар» дар заминаи сужетҳои адабиёти классикии Шарқ офарида шуда, дар онҳо хираду дониш ва фазилатҳои инсон тараннум шудаанд.

Ба қалами Абай асари мансуре тааллуқ дорад, ки он дар қазоқӣ «Қара сӯз» («Каломи сиёҳ») ном гирифтааст. Ба забони тоҷикӣ ин асар бо номҳои «Ақлия», «Пандҳо», «Панднома», «Андешаҳо» тарҷума ва муаррифӣ гардидааст. Дар «Панднома»-и Абай таъсири «Қобуснома»-и Унсурулмаолии Кайковус ва «Гулистон»-и Саъдӣ дида мешавад. Ҳамчунин дар маҷмуае бо номи «Нигоҳе ба зиндагӣ ва осори Абай – бунёдгузори адабиёти навини қазоқ» зиёда аз 100 шеъри Абай дар баргардони Шоири халқии Тоҷикистон Фарзонаи Хуҷандӣ ва «Андешаҳо» (45 гуфтор) дар тарҷумаи Сафар Абдулло ба хати форсӣ ҷой дода шудаанд.

Марзия САИДЗОДА,
АМИТ «Ховар»

АКС: Муассисаи фарҳангии ЭКО