Ҳунарҳои мардумӣ дар инкишофу ташаккули арзишҳои ахлоқӣ нақши ниҳоят муҳим мебозанд
ДУШАНБЕ 13.04.2018 /АМИТ «Ховар»/. Аз дидгоҳи аксиологӣ баррасӣ намудани масъалаи нақш ва мақоми ҳунарҳои мардумӣ дар дунёи арзишҳои фарҳангӣ барои илман асоснок намудани зарурати рӯйоварӣ ба ҳунарҳои мардумӣ дар шароити рушди техника ва технологияи муосир мусоидат мекунад. Барои расидан ба ин ҳадаф, пеш аз ҳама, бояд мафҳумҳои калидӣ — «ҳунарҳои мардумӣ», «фарҳанги мардумӣ», «фарҳанги миллӣ», «низоми арзишҳои фарҳангӣ» дар иртибот бо якдигар баррасӣ карда шаванд…
Ҳарчанд мафҳуми «ҳунарҳои мардумӣ» ҳамчун як ҷузъи фарҳанги мардумӣ ва фарҳанги миллии тоҷик ба таври гуногун шарҳу тавзеҳ ёфтааст, аммо ин мафҳум ҳанӯз ҳам аз дидгоҳи арзишшиносӣ баррасӣ нашудааст. Таҳлили аксиологӣ имкон медиҳад, ки дар баробари таърифу тавсифи мафҳуми мазкур умумияту бартарии он аз унсурҳои дигари фарҳангӣ, аз ҷумла, «эҷодиёти мардумӣ», «эҷодиёти бадеӣ», «ҳунарҳои ҳирфавӣ» ва ғайра нишон дода шавад…
Барои фаҳмо ва равшан баён кардани мақсад дар доираи ин мавзӯъ моро лозим аст, ки таъриф ва таснифи муносиби «фарҳанг»-ро интихоб намоем… Дар ҳоли ҳозир таснифи уфуқӣ (табақаҳои гуногун, синфҳо, гурӯҳҳо, дастаҳо ё ҳалқаҳо…) ва амудӣ (касбӣ, оммавӣ, хосон, техникӣ…)-и «фарҳанг» нисбатан муносибтар ба назар мерасад, зеро он ба таснифи табақавии арзишҳо ё зинаи арзишҳо то ҷое умумият дорад…
Омӯзиш ва баррасии рӯзгори ҳунармандон дар тӯли таърих нишон медиҳад, ки ҳунарҳои мардумӣ ҳамчун навъи меҳнат дар инкишофу ташаккули арзишҳои ахлоқие аз зумраи накӯкорӣ, покӣ, сабру субот ва ғайра нақши ниҳоят муҳим бозида, дар тарбияи ахлоқии наврасону ҷавонон нақши муҳим доранд…
Таҳқиқи мавзӯъ чунин андешаеро ба вуҷуд меорад, ки ҳунарҳои мардумӣ на танҳо осори санъат ба ҳисоб мераванд, балки ҳамчун арзиши эстетикӣ ифодагари тасаввуроти мардум дар боби зебоӣ ва зебоишносӣ дар марҳалаҳои муайяни таърихӣ мебошанд…
Баррасии ақидаву андешаҳои гуногун нишон медиҳад, ки ҳунарҳои мардумӣ ҳамчун як гурӯҳи махсуси арзишҳои фарҳангӣ, ки аз дидгоҳи зебоишиносӣ, мардумшиносӣ, ахлоқӣ ва ғайра аҳамияти махсус доранд, барои бою рангин гардидани олами арзишии мо хизмат мекунанд.
Эҳёи ҳунарҳои мардумӣ ҳамчун як бахши муҳими арзишҳои фарҳангӣ, инчунин дар ҳалли яке аз мушкилоти асосии ҷомеаи имрӯзаи инсонӣ – барқарор намудани тавозун байни арзишҳои моддию маънавӣ, ки яке аз сарчашмаҳои буҳрони маънавии муосир дониста мешавад, метавонад нақши сазовор гузорад…
Алишери МУҲАММАДӢ,
номзади илмҳои фалсафа
Дар Бохтар таҳти унвони «Номи неки қаҳрамонон ҷовидон мемонад» конференсияи илмӣ-амалӣ баргузор шуд
САҲМИ МАН ДАР ШАҲРИ МАН. Дар панҷ моҳи соли равон дар пойтахт 37 маротиба аксияи «Тозагии соҳил» ва 34 маротиба аксияи «Тозагии маҳал» доир гардид
Дар Испания шумораи рекордии фавт аз гармӣ ба қайд гирифта шуд
Сокини ноҳияи Ҷайҳун: «Усули кишти зери плёнка дар баробари сифати маҳсулот ҳосилнокиро низ зиёд мекунад»
Имрӯз дар шаҳри Душанбе ҳаво то 32 дараҷа гарм мешавад
Кишоварзони Тоҷикобод дар беш аз 2100 гектар картошка кишт менамоянд
Имрӯз дар баъзе минтақаҳои Тоҷикистон борони кӯтоҳмуддат меборад
Имрӯз дар баъзе ноҳияҳои Тоҷикистон борони кӯтоҳмуддат меборад
Оид ба таъсири омилҳои антропогенӣ ба ҳавзаи дарёи Сурхоб дар шароити тағйирёбии иқлим машварат баргузор гардид
Бахшида ба Рӯзи Ваҳдати миллӣ бо соҳибкорони «Бозори Корвон» вохӯрӣ баргузор шуд
Дар ноҳияи Айнӣ кишти помидор бо усули обёрии қатрагӣ ба роҳ монда мешавад
Дар ноҳияи Шуғнон дар масоҳати 10 гектар боғи нави дарахтони себу зардолу бунёд гардид
